-Vlamingen in de Kriegsmarine – Jos Rondas

Vlamingen-kriegsmarineVlamingen in de Kriegsmarine

Auteur: Jos Rondas
Boekvorm: hardcover met zwart-wit afbeeldingen
Pagina’s: 144
Uitgever:Aspekt
Uitgebracht: juni 2013
ISBN: 978.94.6153.302.9

 

 

Bespreking: Hoewel de Tweede Wereldoorlog bijna 70 jaar achter ons ligt, duiken er nog steeds verslagen op van feiten, die nauwelijks bekend zijn. Vlamingen, die vrijwillig dienst namen bij de Duitse marine is zo’n feit. Jos Rondas schrijft over deze geschiedenis in zijn onlangs bij Aspekt verschenen boek “Vlamingen in de Kriegsmarine”.

Voor individuele onderzoekers als Rondas worden niet alle dossiers worden geopend en daarom is “Vlamingen in de Kriegsmarine” geen uitgebreide studie van dit onderwerp geworden. Maar zijn fascinatie tot dit vrij onbekende onderwerp inspireerde hem om dit boek toch te schrijven en het biedt een goed totaalplaatje. In vlotte bewoordingen geeft de auteur inzage in de opleiding en de taken van de schepen, waarop Vlamingen voeren, zoals het begeleiden van konvooien langs de Noorse kust richting Spitsbergen  en dat alles bleek te gebeuren onder de bekende Duitse Gründlichkeit.

De meeste matrozen waren jonge mannen van circa 17 jaar, die op zoek waren naar het grote avontuur. Zo luidt althans de meest voorkomende beweegreden om dienst te nemen. Dat lijkt ook logisch, wanneer men er vanuit gaat dat het gaat om wapenbroeder te worden bij de geallieerden. Jos Rondas was echter nieuwsgierig of deze reden ook gold voor de Vlamingen, die meldden bij de vijandige troepen. In eerste instantie wordt dit argument ook aangevoerd door de overlevenden, die er nog zijn. Maar zoals het een goede onderzoeker betaamt, onderzocht Rondas ook de andere kant van het verhaal. Hij raadpleegde de dossiers  en ging hij niet alleen af op wat hem verteld wordt. Immers, iedere onderzoeker weet dat feiten in de loop der tijden vaak verdraaid worden, zeker wanneer het gaat om collaboratie. Uit schaamte voor hun omgeving verdringen de voormalige collaborateurs vaak hun aandeel in de oorlog, ongeacht of die rol van wezenlijke betekenis is geweest of niet. Rondas ontdekte dat er inderdaad ook andere redenen waren om in dienst te treden van de vijand. Het voorzien van levensonderhoud was een belangrijk argument, maar ook kwam naar voren dat er mannen geronseld waren in de Duitse kampen. Zij konden hun vrijheid verkrijgen door in dienst te treden van de Kriegsmarine, wat een aantal Vlamingen ook gedaan zouden hebben.

Om de geschiedenis te verlevendigen, heeft Rondas twee ooggetuigen, twee broers, gevonden, die bereid waren om hun verhaal aan hem te vertellen. Om de identiteit van de mannen te beschermen, worden ze in het boek aangeduid als J.V en F.V. Dan blijkt dat het Vlaamse matrozenleven in dienst van de Duitse zeemacht allerminst zorgeloos was. J.V. voer langs Noorwegen in de IJszee. Een route, die bekend stond om de zware verliezen, die daar regelmatig geleden werden. De psychische druk was daarom enorm groot. De angst van de bemanning om door beschietingen terecht te komen in de woeste golven van de zee, was bijna ondragelijk en veroorzaakte veel onzekerheid. Maar niet alleen de oorlog was een tijd van afzien. Er wachtte ook nog een thuiskomst, waar de afstraffing volgde voor de deelname in dienst van de vijand. De straffen voor collaboratie waren zwaar. Eén van de gevolgen was het verlies burgerrechten voor het hele leven. Dat gebeurde ook in het geval van J.V. Doch dankzij de advocaten, die jeugdige overmoed als het meest gebruikelijke argument voor de dienstneming aanvoerden, lukte het sommigen om onder de zware straffen uit te komen.

Jos Rondas heeft met “ Vlamingen in de Kriegsmarine” een tipje van de sluier opgelicht van deze geschiedenis, want er zijn nog veel onduidelijkheden. Zo zijn er twijfels over de juiste aantallen Vlamingen in de Kriegsmarine, er zijn namelijk ook Vlamingen gevlucht na hun aanmelding. Maar ook over dat aantal heerst verwarring. Over de ware redenen tot collaboratie zijn evenmin alle feiten bekend. Desalniettemin is deze eerste aanzet te interessant om links te laten liggen.

Beoordeling: X X X X Zeer goed

Advertenties