-Thule en het Derde Rijk -Perry Pierik (red.)

Thule en Derde RijkThule en het Derde Rijk
De genesis van het nationaalsocialisme

Auteur: Perry Pierik
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 380
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: 2013
ISBN: 978.94.6153.268.8

Bespreking:Duitsland heeft een geestelijke revolutie nodig, een spirituele wedergeboorte, riep Adolf Hitler uit toen hij getuige was in het proces dat Hans Litten in 1931 aangespannen had tegen enkele SA-mannen die verantwoordelijk werden gehouden voor de aanslag op Tanzpalast Eden. Het was een uitspraak die geen ruimte laat voor twijfel over wat de achterliggende gedachte van het nazisme was. Weliswaar was de NSDAP een politieke partij, maar politiek was niet de enige drijfkracht. Pseudoreligieuze motieven waren minstens zo belangrijk voor het verwezenlijken van de idylle van het Duizendjarig Rijk. Waar die motieven precies vandaan kwamen, legt historicus Perry Pierik gedetailleerd uit in het boek ‘Thule en het Derde Rijk. De Genesis van het nationaalsocialisme’ in de vorm van een noodzakelijke inleiding en aanvullingen op het geschrift Bevor Hitler kam. Urkundliches aus der frühzeit de nationalsozialistischen Bewegung van Rudolf von Sebottendorff dat in ‘Thule en het Derde Rijk’ is opgenomen en daarmee is het eigenlijk een boek in een boek. De vertaling werd verzorgd door Evert van Leerdam. Het is een uitgave, waarmee Pierik een behoorlijk risico heeft genomen, want het boek kan ook opgevat worden als een vrijbrief voor antisemitisme.

In Bevor Hitler kam beschreef Rudolf von Sebottendorff de geschiedenis van het Thule-gesellschaft en het begin van de nationaalsocialistische beweging vóór dat Hitler Führer van het Derde Rijk werd. Het genootschap was opgezet als een ariosofische en occulte organisatie. Adam Alfred Rudolf Glauer, zoals Sebottendorff in werkelijkheid heette, had zeer grote interesse in de wereld van het occulte. Maar het Thule-genootschap was ook‘Een vereniging ter verbetering van het Germaanse ras’, omschreef Sebottendorff zijn doelstelling. Over de Joden schreef Rudolf von Sebottendorff in hetzelfde boek onder meer het volgende: ‘Het karakter van de Joden is star en onbuigzaam, de Joden kunnen zichzelf niet veranderen, van oudsher hebben ze de gastvolkeren die hen vertrouwden, zo lang uitgezogen tot de gastvolkeren uit de geschiedenis verdwenen’. Een griezelige redenering.

Wat bezielt een uitgever dan om een dergelijk racistisch boek te laten vertalen en uit te geven in een tijd, waarin het antisemitisme weer behoorlijk toeneemt? Zo erg dat er openlijk oproepen gedaan worden om de Joden te doden. Wie zit er nog te wachten op een antisemitisch boek zou je denken, tenzij je rechts-extremistisch denkt.

Volgens uitgever en historicus Perry Pierik zijn daar een aantal redenen voor aan te wijzen. Zo is Sebottendorff en diens invloed op het nationaalsocialisme nog te weinig bestudeerd, terwijl hij toch één van de geestelijke mentoren van Hitler was. Er is ook te weinig rekening gehouden met de spirituele tijdgeest rond 1900, veroorzaakt door het zoeken naar een nieuwe identiteit. Op die punten heeft Pierik gelijk. Vanuit historische optiek ligt de nadruk voornamelijk op de politieke aspecten en worden de mentale wortels van het nationaalsocialisme bij voortduring ontkend. Het Europa van de 19de eeuw kende een grote bloei van esoterische kringen en Duitsland vormde hierop geen uitzondering. Al eerder was de Germanenorden ontstaan. Een ariosofische groep naar ideeën van Guido von List en Jörg Lanz von Liebenfels en die qua hiërarchie en broederschap geïnspireerd was door de vrijmetselarij. De ariosofie was een pseudowetenschap die uitging van de dominantie van het ‘Arische ras’. Al in de 18de eeuw was er sprake van een sterk opkomend antisemitisme en het zou zijn enorme hoogtepunt krijgen in de Holocaust in 1940-1945. Rond 1900 was de rassentheorie erg populair in het Westen en ook in Duitsland en Oostenrijk vond de ariosofie binnen racistische en occulte kringen een gewillig oor. Vanuit de Germanenorden ontstond in München in 1919 het Thule-gesellschaft onder leiding van Rudolf von Sebottendorff. Hoewel de structuur van de vrijmetselarij ook aan dit genootschap ten grondslag lag, zag Sebottendorff een groot verschil tussen zijn organisatie en de vrijmetselarij. ‘Wat ons (Germaanse loges) van de vrijmetselarij onderscheidt, is onze wereldbeschouwing. Wij beschouwen de wereld – de omgeving – als een product van de mens. De vrijmetselaars beweren dat de mens product van de omstandigheden is,’ schreef hij in zijn boek ‘Bevor Hitler kam’.

Zelf zou ik er nog een andere reden aan willen toevoegen voor het verschijnen van deze uitgave en dat is dat ‘Thule en het Derde Rijk’ / Bevor Hitler kam ook gezien moet worden als een waarschuwing voor de huidige tijd waarin de dreiging van een nieuwe genocidenoorlog akelig snel dichterbij komt. Bevor Hitler kam dateert van 1933, een tijd waarin – net als vandaag – spanningen als werkeloosheid, armoede en ontevredenheid de maatschappij doen ontwrichten. Hitler is dan Rijkskanselier en wordt o.a. gesteund door Sebottendorff. Hij vindt dat Duitsland een sterke leider nodig heeft, want er is een groot gebrek aan gemeenschapszin. Na twee oorlogen is die grotendeels verdwenen. Vooral de Eerste Wereldoorlog heeft diepe sporen nagelaten bij het Duitse volk en dat biedt ruimte voor het oplaaien van het antisemitisme. Veel leden van het Thule-genootschap voelen minder verwantschap met het occultisme als Sebottendorff. Hun interesse is veel meer politiek gericht en dan is er een opening om de eerste schreden op het politieke pad te zetten. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Sebottendorff beschuldigt de communisten van het creëren van en hetze tegen hem, omdat de communisten ontdekt hebben dat het Thule-genootschap antisemitisch is. Dat antisemitisme moet bestreden worden, maar nog liever willen ze dat die organisatie verdwijnt. Bij het binnenvallen van het Thule-hoofdkwartier door communistische milities, wordt een groep mensen wordt gearresteerd en gegijzeld gehouden. Uiteindelijk vinden 10 gijzelaars de dood, van wie 7 lid waren van het Thule-genootschap.

De moord op de gijzelaars doet veel stof opwaaien, vooral onder extreem rechts. De haat tegen de Joden en tegen de communisten is niet meer tegen te houden. Uit het Thule-genootschap ontstaat dan onder meer de DAP – Deutsche Arbeiterpartei die een nieuw Duitsland eist voor de Duitser en de arbeider in het bijzonder, maar niet voor de Joden. Adolf Hitler is een bezielend lid en de partij groeit fors. Duitsland is klaar voor het nationaalsocialistische gedachtegoed. In 1920 wordt de naam veranderd in NSDAPNationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei. Nauwelijks 13 jaar later verbiedt Hitler de geschriften van Sebottendorff en het Thule-genootschap verdwijn naar de achtergrond. Als Führer zijnde, wil Hitler er niet aan herinnerd worden waar de bakermat voor zijn ideeën lag. Hij is immers de nieuwe Messias. Zo beschouwt hij zichzelf althans.

Hoe nu dit boek ‘Thule en het Derde Rijk’ te beoordelen? De naoorlogse tijd heeft overduidelijk aangetoond dat van een waar Messiasschap geen sprake kon zijn. De Holocaust – de uitroeiing van 6 miljoen Joden is een vaststaand feit. Van de gruwelijke gebeurtenissen in de concentratiekampen zijn getuigenissen en beeldmateriaal te over. ‘Thule en het Derde Rijk’ is een boek dat gemengde gevoelens oproept. Gewoonlijk beoordeelt een recensent een boek op zijn inhoud en hoe de schrijver die verwoordt. Rudolf von Sebottendorff was absoluut een goede schrijver. De ontwikkeling van het Thule-genootschap is zeer interessant om te lezen. Sebottendorff geeft een verrassende inkijk in de toenmalige maatschappelijke verhoudingen door de uitvoerige beschrijving van de gebeurtenissen die er toe geleid hebben dat het antisemitisme en de haat aan de communisten de overhand kregen.

De invloed die het Thule-genootschap zou hebben gehad op het nationaalsocialisme is wellicht door Sebottendorff iets te sterk aangedikt, maar dat neemt niet weg dat die invloed wel degelijk in beginsel aanwezig was en later nog een bescheiden rol van betekenis bleef spelen, ook al had Hitler voor de buitenwereld afstand genomen van de esoterische wereld. Sporen daarvan zijn terug te vinden bij zowel bij Hitler zelf als in zijn directe omgeving bij personen als Rudolf Hess en Heinrich Himmler. Laatstgenoemde was een overtuigd aanhanger van de homeopathie. Mediums bleven geraadpleegd worden, evenals astrologen; er kwam een zoektocht naar de Heilige Graal; er werd gezocht naar de Vril-energie; en er werd veelvuldig gebruik gemaakt van esoterische rituelen en symbolen, terwijl in de rassenleer de oeroude Germaanse mythen doorklinken.

Over het waarheidsgehalte ten aanzien van de Joden kunnen we kort zijn: rassenhaat is zonder meer verwerpelijk! In tijden van crisis wordt er altijd gezocht naar een zondebok. Dat zien we ook, wanneer we eerlijk naar onze huidige maatschappij kijken. Rassenhaat steekt opnieuw de kop op. Hoewel er zeker duidelijke verschillen zijn met het verleden, moeten we er voor waken dat het verleden niet de kans krijgt zich te herhalen. Bezien vanuit de geschiedenis en de toekomst in ogenschouw nemend, is het nodig om te laten zien hoe groot de invloed van kwalijke geschriften kunnen zijn. Dergelijke boeken verbieden heeft weinig zin, integendeel dan woekert het kwaad in het verborgene verder. Dan is het beter om zoals Pierik dit gedaan heeft in ‘Thule en het Derde Rijk’ het gevaar aan de oppervlakte te brengen, zodat het herkenbaar is en bestreden kan worden.

Beoordeling: X X X X Zeer goed