-Het gevaarlijke boek -Christopher Krebs

Het gevaarlijke boek
De Germania en de opkomst van het Nazisme

Auteur: Christopher Krebs
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 272
Uitgever: Spectrum (Unieboek)
Uitgebracht: april 2011
ISBN: 978.90.491.0784.0


 

Bespreking: De nationaalsocialistische ideologie omvatte de leer van een zuiver Arisch ras en was daarmee antisemitisch, racistisch. Maar wat lag er nu eigenlijk ten grondslag aan deze ideologie? Op die vraag geeft dr. Christopher Krebs antwoord in zijn publicatie “Het gevaarlijke boek” dat is uitgegeven bij uitgeverij Spectrum.

Aan de basis van het nationaalsocialisme ligt het werk “Germania” van de Romeinse schrijver Cornelius Tacitus, dat dateert van 98 na Christus. In dit werk schetste Tacitus een beeld van de volken ten noorden van de Rijn en noemde hen Germanen. Echter, dit geschrift gaf een vertekend beeld, want in werkelijkheid ging het om drie afzonderlijke volken. Voor zo ver bekend was Tacitus nog nooit in dit gebied geweest en baseerde hij zijn interpretaties op andere schrijvers uit de Griekse en Romeinse Oudheid en op verhalen van kooplieden en reizigers. Daardoor is een geschrift ontstaan dat enigszins naïef te noemen is. Toch zou het werk later grote invloed krijgen op één van de meest gevreesde politieke stromingen van onze tijd en zichzelf daarmee rangschikken tot de lijst van gevaarlijke boeken. De aanloop tot deze status begon met de herontdekking in de 15de eeuw van het geschrift ‘’Germania” van Tacitus. Christopher Krebs, associate professor klassieke talen aan Harvard University, beschrijft in “Het gevaarlijke boek” uitvoerig de tocht, die “Germania” maakte door vijf eeuwen heen, te beginnen bij de Italiaanse Humanisten, die het als hun taak beschouwden om de klassieke manuscripten te verzamelen en zo ontstond ook de speurtocht naar Tacitus’ “Germania”. Toch hadden de Italiaanse Humanisten afkeer van de Germaanse levensstijl, die ze primitief vonden in vergelijking met hun verfijndere cultuur. Dat leverde nogal eens conflicten op met de Duitse Humanisten, die zich juist verheugden in “Germania”, omdat dit werk een licht wierp op het onbekende verleden van het Duitse volk. De moed en strijdvaardigheid werden vereerd van de mannen uit het verre verleden, evenals hun uiterlijke kenmerken, die Tacitus zo aandachtig beschreven had.

Uiteindelijk leidde deze verering in de 19de eeuw tot het ontstaan van de völkische Bewegung. Aanleiding was de stichting van het Duitse Rijk in 1871, toen wilde men ook één natie. Deze beweging had als ideologie dat Duits zijn betekende dat men weer Germaan was met Arische kenmerken, die nakomelingen waren van de raszuivere mensen, zoals Tacitus beschreven had. Ondanks felle kritiek van kardinaal Michael von Faulhaber, die in de oude Germaan een woeste barbaar zag met veelgoderij en mensenoffers, zagen de opkomende Nazi’s het werk “Germania” juist als een heilig boek dat iedere Duitser gelezen moest hebben. Vooral Heinrich Himmler raakte in de ban van het werk. Zijn Schutzstaffel moest een organisatie van elite worden, de leden moesten raciaal zuiver en voldoen aan streng gestelde eisen als lengte, blond en blauwe ogen en beschikken over fysieke vaardigheden. De rassenleer had definitief vaste voet gekregen…

Met “Het gevaarlijke boek”toont Krebs aan hoe een oude geschiedschrijving vervormd kan worden tot één van de gevaarlijkste boeken ter wereld, ondanks dat het oorspronkelijke werk geen goede weergave was van de werkelijke wereld van der Germanen. Een verloop dat Tacitus, toen hij de “Germania” schreef, zeker nooit voor mogelijk had gehouden. “Het gevaarlijke boek” is een boeiend geschreven boek dat echter eerder geïnteresseerden in de schrijvers van de Klassieke Oudheid zal aanspreken dan lezers, die belangstelling hebben voor de geschiedenis van het Derde Rijk, aangezien de auteur pas tegen het einde concreet aandacht besteedt aan de invloed van “Germania” op het nationaalsocialisme. Desalniettemin is voor een goed begrip van het achterliggende gedachtegoed van de nationaalsocialistische ideologie raadzaam dit leerzame boek met aandacht te lezen.

Beoordeling: X X X X Zeer goed.