-Heinrich Himmler en de cultus van dood- Emerson Vermaat

Heinrich Himmler en de cultus van dood


Auteur:
Emerson Vermaat
Boekvorm: paperback met zwart-wit illustraties
Pagina’s : 412
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: juli 2010
ISBN: 978.90.5911.951.2

 

Beoordeling: Toen de omvangrijke Himmlerbiografie van Peter Longerich verscheen, dacht iedereen dat nu wel ongeveer alles over de man geschreven was. Dat besefte ook Emerson Vermaat, toch vond hij het noodzakelijk om opnieuw aandacht te besteden aan de architect van de Holocaust. Het is tenslotte een tijd, waarin de Holocaust steeds meer ontkend wordt en de radicale Islam steeds verder oprukt en verbindingen aangaat met andere extremistische groeperingen. Daarom schreef Vermaat het boek “Heinrich Himmler en de cultus van dood”, dat onlangs is uitgegeven bij  Aspekt. Emerson Vermaat studeerde rechten, was journalist en ook jarenlang oorlogsverslaggever voor de EO. Hij is een gedegen onderzoeker, die zich al jaren bezig houdt met het bestuderen van criminaliteit en terrorisme. Hij heeft daarover inmiddels verschillende boeken geschreven, waarmee hij nationaal en internationale vermaard is geworden, zoals over de Hofstadgroep. Sinds 2008 behoren ook de Nazi’s tot onderwerp van zijn boeken. Voor dit boek “Heinrich Himmler en de cultus van dood” heeft de auteur eveneens veel onderzoek verricht en heeft daarbij hulp ontvangen van onder andere het NIOD en het Berlijnse Bundesarchiv.

Het boek van Vermaat is anders van opzet dan de biografie van Peter Longerich. Schetst Longerich in zijn boek “Heinrich Himmler, Hilters belangrijkste handlanger” een zo volledig mogelijk beeld van Heinrich Himmler, Vermaat legt het zwaartepunt bij de uitroeiing van de Joden en andere “inferieure rassen” ofwel de cultus van dood en de organisatie, die daarvoor verantwoordelijk was: Himmler en zijn elite-eenheid de SS. Vermaat laat in zijn boek zien hoe zeer de Reichführer- SS Heinrich Himmler onder invloed van het occultisme stond. Een wereld, naast het spiritisme, waartoe Himmler zich steeds meer aan getrokken voelde, omdat hij zich niet langer thuis voelde in de strenge Katholieke Leer, waarmee hij was opgegroeid. Later zou hij zich zelfs fel keren tegen het christendom. Himmler’s queeste werd echter een obsessie. Het liefst wilde hij een Groot Germaans rijk zien verschijnen dat bevestigd werd door bovennatuurlijke machten. Diezelfde obsessie leidde tevens tot het ontwerp van de Holocaust. Daarvoor waren uitvoerders nodig. Als een soort pseudoreligieuze orde werd de SS opgericht, waarbij de dood een belangrijke rol speelde. Compleet met rituelen en symbolieken, gestimuleerd door Himmler’s grote voorliefde voor de voorouderverering en de gebruiken van de oude Germanen. Maar er waren meerdere inspiratiebronnen, waar de dood een interessante plaats had in het leven van de mens.

Naast occultisme konden ook de Oosterse religies en de Islam op grote belangstelling van Himmler rekenen. Vooral de verachting voor de dood, die Islamieten maar ook de Japanners koesterden, waardoor ze als martelaren de strijd aan konden gaan, fascineerde Himmler mateloos en inspireerde hem tot het nog fanatieker maken van zijn elite-eenheid de SS. Ook zij moesten bereid zijn om onder alle omstandigheden het leven te laten. Op de Nazisympathie voor de Islam en de toenmalige grootmoefti van Jeruzalem Haj Amin Al-Husseini- een Palestijnse nationalist- gaat Vermaat uitgebreid in. Door die uitvoerigheid onderscheidt dit boek zich met name van voorgaande biografieën over Himmler. Hoewel de Nazi’s de moslimwereld toch als “inferieure Semieten” beschouwden, was de Jodenhaat zeker een punt van overeenkomst dat niet te onderschatten viel. Al-Husseini had al heel wat Jodenbloed laten vloeien, bovendien had hij zich al eerder in 1921 beklaagd bij de Britten over het toenemend aantal emigrerende Joden naar Palestina. Tijdens de oorlog zou de grootmoefti persoonlijk er zorg voor dragen dat Joodse kinderen niet konden emigreren naar Palestina, waardoor zij een onvermijdelijke dood in de gaskamers tegemoet zouden gaan. De Arabische wereld bij monde van de grootmoefti gaf dan ook zijn steun aan Hitler. Zelf streefde Al-Husseini er naar om hoofd te worden van een verenigde Arabische strijdmacht met steun van de Nazi’s. Een streven, waarin Hitler aanzienlijk minder geïnteresseerd was. Maar de grootmoefti verbleef in de jaren 1941-1945 in Berlijn en werkte nauw samen met Himmler en zijn SS.

Emerson Vermaat heeft met zijn boek ”Heinrich Himmler en de cultus van dood“een intrigerend en degelijk boek geschreven, zij het dat boek wankelt tussen twee gedachten. Enerzijds is het een deelbiografie, waarin de cultus van de dood, het belangrijkste facet in Himmler’s leven, centraal staat. Het aspect van de occulte invloed op Himmler is weliswaar niet nieuw. Andere auteurs, zoals Nicholas Goodrick-Clarke, hebben zich daar in het verleden ook over gebogen. Het is ook niet opmerkelijk dat Himmler zich aangetrokken voelde tot het occultisme. De tijd was er naar. Vlak na de Eerste Wereldoorlog bereikte de bloei van het occultisme en spiritisme, die begonnen was in de tweede helft van de 19de eeuw, zijn hoogtepunt. Altijd wanneer de mens rampspoed doormaakt, gaat men op zoek naar antwoorden over het bestaan. Zo ook Heinrich Himmler. Evenmin is zijn obsessie voor het occulte opmerkelijk. Dat is immers het gevaar, wanneer je je begeeft in een onbekende wereld. Je loopt dan de kans jezelf te verliezen en ondergeschikt te raken aan andere krachten.“Toch is het Derde Rijk géén occulte samenzwering geweest,” zo stelt Vermaat in zijn boek. “Maar het occulte gedachtegoed speelde wel degelijk een rol.” Het leidde zelfs tot een hele cultus, waarbij de dood zo een centrale rol ging spelen dat hij in wezen een vrijbrief werd voor de enorme massamoorden, waaraan de SS zich schuldig maakten. Daar legt de auteur de nadruk op. Vermaat onthoudt zich grotendeels van commentaar, al proeft de lezer hier en daar dat de auteur zelf weinig met het occultisme dan wel spiritisme opheeft.

Anderzijds bevat het boek ook elementen van een echte persoonsgerichte biografie. Dit komt tot uiting in het stuk over de rol van Himmler in Nederland en België. Himmler had een band met Nederland. Niet alleen wilde hij dat Nederland deel ging uitmaken van zijn Groot Germaanse Rijk, er was ook nog een andere aantrekkingskracht. Himmler had grote vriendschappelijke banden met Freule Julia Op ten Noord. Vermaat benadert Himmler ook op meer persoonlijke wijze in diens confrontatie met de Christelijk Kerk. Toch maakt deze tweedeling het boek er niet minder interessant op. “Heinrich Himmler en de cultus van dood”kan beschouwd worden als een waardevolle aanvulling op de reeds bestaande boeken over Reichsführer- SS Himmler.

Beoordeling: X X X X  Zeer  goed.

Advertenties