-Adolf Hitler ontmaskerd -Peter den Hertog

A.H.ontmaskerdAdolf Hitler ontmaskerd
Het bevel tot vernietiging van de Europese Joden geanalyseerd

Auteur: Peter den Hertog
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 252
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: november 2012
ISBN: 978.94.6153.224.4

 

Bespreking:Er zijn al vele discussies gevoerd over het bevel dat leidde tot de vernietiging van de Joden. Menig historicus zocht reeds naar de motieven waarom Hitler de Joden heeft willen vermoorden, maar een duidelijk antwoord bleef uit. Ook historicus en cultuurwetenschapper Peter den Hertog was bijzonder nieuwsgierig naar Hitlers motieven voor diens antisemitische gevoelens en ook ging zijn belangstelling uit naar antwoord op de vraag of Hitler nu wel of niet het bevel tot vernietiging van de Europese Joden had gegeven. Maar hij ging wel anders te werk dan zijn illustere voorgangers. De auteur heeft eerdere studies van gerenommeerde historici als Peter Longerich, Ian Kershaw, Götz Aly en Hans Mommsen vergeleken met bestaand bronnenmateriaal. Het feit dat deze benaderingswijze heeft geleid tot een boek doet al vermoeden dat Den Hertog tot een andere conclusie komt. Onder de titel “Adolf Hitler ontmaskerd” is het boek verschenen bij uitgeverij Aspekt.

De kern van zijn studie is het falsifiëren, het aantonen van de onjuistheid van een wetenschappelijk inzicht over een bepaalde opvatting. Wanneer dit niet aantoonbaar is, kan men er vanuit gaan dat zijn inzichten de juiste zijn, stelt Den Hertog en zo is hij ook te werk gegaan. Allereerst heeft Den Hertog onderzocht in hoeverre Hitler een echte antisemiet was. Hoewel de sterke antisemitische traditie, die heerste in het Wenen van begin 1900, Hitler zeker wel gevormd heeft, was hij geen Jodenhater geworden in Wenen zoals algemeen gedacht werd, luidt de conclusie van Den Hertog. Hitler beschikte zelfs over een goede relatie met Joden en hij was verliefd op een Joodse vrouw, alleen bleef hij een aanbidder op afstand, omdat hij zo schuchter was. Die bezetenheid voor de Joden ontwaakte bij Hitler pas echt in 1919 door een intensieve omgang met enkele antisemitische vrienden. De ervaringen, die hij opgegaan had in de eerste Wereldoorlog hadden hem verhard qua karakter en daardoor veranderden ook zijn opvattingen over de Joden, die hij begon te zien als zijn vijanden. Dat bracht Den Hertog op het spoor van het verschijnsel paranoia. Hij bestudeerde hiervoor de onderzoeken van Hofstadter, Robins en Post op dit gebied en de kenmerken, die naar voren kwamen, bevestigden het vermoeden van Den Hertog. Eigenschappen als het gevoel uitgebuit of bedrogen te worden, ziekelijke achterdocht en het geloven in complottheorieën waren zeker op Hitler van toepassing. Vanuit deze opvatting lijkt het bevel tot vernietiging van wat hij beschouwde als zijn vijand heel goed te verklaren en dat bracht de auteur bij het andere belangrijke aspect van zijn boek, namelijk of Hitler het zogeheten Führerbefehl zelf heeft gegeven of niet.

Waar de ene historicus ontkent dat er een dergelijk bevel gegeven is door Hitler, verkondigt de andere historicus dat een bevel tot vernietiging van de Joden wel degelijk door Hitler gegeven is. Aangezien Den Hertog de conclusie heeft getrokken dat Hitler een paranoïde persoon was, staat het voor hem vast dat Hitler wel het bevel gegeven heeft, want een belangrijke drijfveer voor het uitvoeren van de genocide was angst. Bij paranoïde mensen leidt angst dikwijls tot wraakzucht en dat gold ook voor Hitler. Net als anderen met een paranoïde persoonlijkheidsstoornis streefde ook Hitler naar macht over anderen, maar tegelijk beschermde hij zijn eigen imago uit angst om kwetsbaar te zijn en dat is de reden waarom hij als de werkelijke opdrachtgever altijd geheim is gebleven, zodat niet direct de associatie gelegd werd tussen hem en de gruwelijke misdaden. Voor bevestiging van deze theorie ging Den Hertog te rade bij de historische bronnen en hij vond er drie, namelijk de verklaringen van Eichmann, Höss en Heinrich Himmler. Deze bronnen werden door andere historici wel eens te veel terzijde gelaten, vindt Den Hertog, maar voor hem waren ze van doorslaggevende aard. Enerzijds omdat ze betrouwbaar waren en anderzijds omdat ze alle drie onderschreven dat Hitler het bevel gegeven persoonlijk heeft.

“Adolf Hitler ontmaskerd”zal niet direct leiden tot het sluiten van de discussie over Hitler en het genocidenvraagstuk. Er is geen onomstotelijk bewijs en daarom zal het vooralsnog bij interpretaties van historici blijven en wordt het verlossende woord nog altijd niet uitgesproken. Peter den Hertog heeft in dit boek al die opvattingen voor de lezer overzichtelijk uiteen gezet en bovendien heeft hij er een interessante invalshoek aan toegevoegd. Het is aan de lezer om te oordelen of hij/zij vindt dat de conclusies van de auteur de juiste zijn. Overtuigend zijn ze in ieder geval wel.

Beoordeling: X X X X Zeer goed