-Mevrouw, is dit uw zoon? -David de Levita

LevitaMevrouw, is dit uw zoon?
Herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog

Auteur: David de Levita
Boekvorm: paperback met enkele kleurillustraties
Pagina’s:88
Uitgever: Trophonios
Uitgebracht: april 2013
ISBN: 978.94.9172.802.0

 

 

Bespreking:Toen ik het volgende boek van uitgeverij Trophonios onder ogen kreeg: “Mevrouw, is dit Uw zoon? Herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog” drong zich bij mij onmiddellijk de sterke associatie op met een tekst uit een ander boek, namelijk de Bijbel: “Toen dan Jezus zijn moeder zag en de discipel, die Hij liefhad, bij haar staande, zeide Hij tot zijn moeder: Vrouw, zie, uw zoon.”(Joh.19:26 uit NBG-vertaling 1951) Hoewel beide uitspraken onder heel andere omstandigheden geformuleerd zijn, bleek tijdens het lezen van het boek van De Levita dat die associatie helemaal nog niet zo onlogisch was. In beide gevallen werden er nieuwe zelfs liefdevolle banden gesmeed tussen een moeder en een jonge man tussen wie geen bloedlijnen bestonden. Bovendien was vervolging in beide gevallen de aanleiding voor deze opmerkingen.

David de Levita is kinderpsychiater en behandelt oorlogsslachtoffers. In “Mevrouw, is dit Uw zoon?” vertelt hij over zijn eigen jeugdjaren tijdens de oorlog. Hij is van Joodse afkomst en had een vrij onbezorgde jeugd, waarin muziek een belangrijke factor was. Doch langzaam werd het naderende onheil dat de Joodse bevolking stond te wachten, merkbaar. David werd geweerd van de muziekschool en steeds meer schoolvrienden verdwenen van school om onder te duiken. In het voorjaar van 1943, terwijl David uit logeren was bij een schoolvriendje, werden zijn moeder en zijn twee broertjes tijdens een razzia weggehaald. Samen met zijn vriend Eddy vluchtte David naar Friesland. Ook daar beleefde hij een tamelijk onbezorgde periode, zij het van korte duur. Na omzwervingen langs Amsterdam en Nijmegen, dook David onder in Hattem. Daar kwam hij terecht bij een familie, waar hij het erg naar zijn zin had en waar de vrouw des huizes als een echte moeder voor hem was. Tot het einde van de oorlog bleef David in Hattem om daarna terug te keren naar Amsterdam.

Over het nut van dit boek kan getwist worden, want Davids verhaal is geen uitzonderlijk verhaal. Het stelt zelfs de verwachtingen teleur. Er zijn vele jongeren geweest, die op soortgelijke manier de oorlog overleefd hebben. Maar dat is ook niet waarom de auteur zijn persoonlijke relaas wereldkundig heeft gemaakt. De auteur stelt zelf in het voorwoord van zijn boek dat met het verstrijken van de jaren de herinneringen aan de gebeurtenissen in de oorlog sterker worden en vanuit die drang heeft ook hij zijn eigen herinneringen willen publiceren. Het is echter opvallend dat die cruciale jaren in zijn pubertijd door De Levita aangenamer voorgesteld worden dan ze in werkelijkheid waren. In wezen gaat hij aan zijn eigen angsten voorbij. Zijn humoristische manier van schrijven is een soort van camouflage voor de (on)bewuste schaamte, omdat mensen zoals David de oorlog hebben mogen overleven onder verhoudingsgewijs gunstiger omstandigheden in tegenstelling tot miljoenen anderen, die in kampen allerlei ontberingen hebben moeten doorstaan. Toch dienen verhalen als deze te blijven voortbestaan, is eigenlijk de strekking van dit boek en het is goed om aandacht voor dergelijke verhalen te houden. Vooral nu de generatie oorlogsslachtoffers snel kleiner aan het worden is en het huidige politieke klimaat steeds meer ruimte biedt om haatgevoelens met geweld tot gevolg opnieuw in alle hevigheid de kop te laten opsteken.

Beoordeling: X X X  Goed.