-Andere Achterhuizen- Marcel Prins en Peter Hendrik Steenhuis

Andere Achterhuizen

  

Auteur: Marcel Prins en Peter Hendrik Steenhuis
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 280
Uitgever: Athenaeum-Polak & v. Gennep
Uitgebracht: april 2010
ISBN:978.90.2536.739.8
Opmerking: bezoek ook www.anderehuizen.nl

 

 

 

Bespreking: Niets is zo’n begrip geworden als het Achterhuis van Anne Frank. Wereldwijd is het achterliggende verhaal van dit onderduikadres bekend. Er waren echter veel meer van dergelijke onderduikadressen in Nederland. Circa 28.000 Joden hebben getracht hun leven te redden via deze “Achterhuizen”, één van hen was Rita Prins-Degen. Haar verhaal maakte diepe indruk op haar zoon Marcel, hij vond het onderwerp te interessant om er niets mee te doen en daar lag de kiem van dit opmerkelijke project “Andere Achterhuizen”.

Marcel Prins is eigenlijk filmmaker, zijn eerste gedachtegang was dan ook om over Joodse onderduikers een documentaire te maken. Hij wilde immers een zo breed mogelijk publiek benaderen. Door ontmoeting met Marcel van der Drift ontstond de website www.andereachterhuizen.nl . Via de kaart van Nederland wordt de bezoeker door middel van punten aanklikken geleid naar een dertigtal persoonlijke verhalen, die daar te horen zijn. Ze worden ondersteund door schetsachtige tekeningen. Niet veel later en met hulp van Peter Henk Steenhuis verscheen ook het boek, waarin 15 portretten van deze onderduikers te lezen zijn. Zo slaagde Prins in zijn opzet, want jong en oud kunnen thans via diverse mogelijkheden kennis nemen van deze verhalen.

Verhalen, die stuk voor stuk aangrijpende belevenissen zijn. De meeste vertellers waren nog kleine kinderen, toen hen door hun ouders verteld werd dat ze moesten onderduiken. Doorgaans betekende dit dat de kinderen gescheiden werden van hun ouders, in de hoop dat tenminste nog iemand van het gezin de oorlog zou overleven. Wie denkt dat deze kinderen de oorlogsjaren onbekommerd konden doorbrengen bij hun nieuwe familie, heeft het schromelijk mis. Een vriendelijk gezin treffen, waar je met liefde ontvangen werd, was lang niet voor iedereen weg gelegd. Slaag en slechte leefomstandigheden kwamen regelmatig voor. Vaak was het ook niet eens mogelijk om bij één familie te blijven. Wegens gevaar op ontdekking moest er meermaals van onderduikadres gewisseld worden, Jack Eljon kon zich na de oorlog niet eens meer alle adressen herinneren, zoveel waren het er geweest. Onderduiken vereiste veel aanpassing van de onderduiker. Maar dat gold ook voor diegene, die de onderduikerplek bood. Dat toont het verhaal van Benjamin aan. Lammie, de dochter des huizes, moest gaan werken op een NSB-kantoor, omdat dan niet zou opvallen dat haar ouders onderduikers verborgen. Het leverde echter wel wantrouwen op bij de dorpelingen.

Hoewel het boek hoofdzakelijk gaat over de onderduik, wordt bij ieder verhaal kort gesproken over de periode vlak na de oorlog. Opvallend is dat de band tussen de kinderen en hun eigen ouders drastisch verstoord is geraakt als gevolg van het onderduiken. De kinderen, die het wel goed getroffen hadden bij hun pleeggezin, hadden grote moeite om dat gezin te verlaten. Ze namen het zelfs hun ouders kwalijk dat ze hen alleen lieten onderduiken, omdat ze zich in de steek gelaten voelden.

De toonzetting van het boek “Andere Achterhuizen” is indringend, mede door de toegevoegde zwart-witte jeugd- en hedendaagse foto’s van de vertellers, wat het heel persoonlijk maakt. de doorgaans korte verhalen raken de lezer direct. Indrukwekkend is bijvoorbeeld om te lezen hoe Rose-Mary Kahn liever een paspoort heeft dan een identiteitskaart, omdat ze altijd nog moet kunnen vluchten, zelfs nu de oorlog inmiddels al zoveel jaar achter ons ligt. Interessant is verder dat het portretten van uiteenlopende aard zijn. Zowel positieve als negatieve verhalen hebben een plaats in het boek gekregen, ook wordt er aandacht besteed aan het verschil in onderduikplaatsen. Sommigen kwamen op een boerderij terecht, anderen zoals Rita werden ineens gereformeerd opgevoed of zoals in het geval van Michel katholiek. Een ander interessant element zit in het verhaal van Sieny, ze vertelt daarin hoe getracht werd om een aantal van die kinderen te helpen ontsnappen. Sieny was één van de kinderverzorgers van de Joodse kinderen, die verbleven in de crèche tegenover de Hollandse Schouwburg.

De aanpak om de opmerkelijke verhalen als van deze onderduikers zowel op een website te zetten alsmede te boek te stellen, is opmerkelijk te noemen en dat juist maakt “Andere Achterhuizen” tot een goed opgezet project dat zeker aandacht verdient. Met voorwoord van Judith Herzberg.

Beoordeling: X X X X zeer goed

Advertenties