-De laatste slag -Stephen Harding

de laatste slagDe laatste slag

 

Auteur: Stephen Harding
Boekvorm: paperback met zwart-wit foto’s
Pagina’s: 240
Uitgever:Walburg Pers
Uitgebracht: april 2014
ISBN: 978.90.5730.970.0

 

Bespreking:Volgend jaar is het 70 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog beëindigd werd. Toch komen er van tijd tot tijd nog bijzondere verhalen naar boven als de slag om het Oostenrijkse Schloss Itter in 1945 bijvoorbeeld. Dit opmerkelijke en eigenlijk verbijsterende stukje geschiedenis heeft gestalte gekregen in het non-fictie boek “De laatste slag” van auteur Stephen Harding, deze Nederlandstalige versie is onlangs verschenen bij uitgeverij Walburg Pers. Wat maakt dit verhaal nu zo bijzonder? Dat is de onverwachtse steun, die de Amerikaanse soldaten kregen in hun strijd tegen het 17de Waffen-SS Pantser Grenadier Divisie. Antinazi gezinde militairen van de Duitse Wehrmacht onder leiding van majoor Josef ‘Sepp’ Gangl schaarden zich achter hun Amerikaanse wapenbroeders en streden zij aan zij om Schloss Itter in bezit te houden van de bevrijders.

In mei 1945 was de oorlog bijna afgelopen, maar op Schloss Itter, dat in de loop der jaren getransformeerd was tot gevangenis voor speciaal SS-gebruik, verbleven nog 14 vooraanstaande Fransen. Voor Reichsführer SS Himmler waren zij waardevol en om ze in leven te kunnen houden, moesten de leefomstandigheden beter zijn dan in de kampen en Schloss Itter bood daarvoor een goede gelegenheid. Er was een grote bibliotheek en het werd de gevangenen toegestaan om hun memoires te schrijven. Ook was er medische verzorging beschikbaar. In die Tiroolse gevangenis zaten onder meer de politicus Edouard Daladier en Léon Jouhaux, de secretaris-generaal van de Confédération Générale du Travail –één van de grootste vakbonden in Frankrijk, twee generaals Maxime Weygand and Paul Gamelin. Maar onder de gevangenen bevonden zich ook vrouwen als Marie-Agnès Cailliau, de zus van generaal Charles de Gaulle en Marie Renée Josephine Weygand, de vrouw van de generaal. De leiding over het Schloss en de gevangenen lag in handen van SS-kapitein Sebastian Wimmer, die inmiddels een gevreesde reputatie had opgebouwd als notoire wreedaard. Onder hem stond het Speciaal Commando Itter dat bestond uit 15 leden van de SS-TVeenheid van Dachau. Doch naarmate het duidelijk werd dat de Nazi’s de oorlog zouden gaan verliezen, besloot Wimmer in allerijl te vluchten. Zijn positie werd overgenomen door SS-kapitein Kurt Siegfried Schrader.

Tijdens de opmars van de Amerikaanse soldaten in Oostenrijk werd het 23ste Tank Bataljon onder aanvoering van kapitein John “Jack”Lee benaderd door een officier van de Wehrmacht met de vraag om steun. De gevangenen van Schloss Itter moesten dringend bevrijd worden. Josef “Sepp”Gangl vormde samen met een aantal soldaten van de Wehrmacht een antinazibeweging, die ook contact had met het Oostenrijkse verzet. Ze kregen steun van Schrader, die vrij snel begreep dat de situatie voor de Nazi’s uitzichtloos was geworden. Gangl en Lee vonden elkaar in de strijd en in een gezamenlijke actie werd een stoutmoedige poging ondernomen om het slot te bevrijden van de SS. Een strijd, die niet zonder slag of stoot verliep, want van de Duitse zijde werd als reactie een eenheid van de Waffen-SS naar het slot gestuurd om het slot met zijn bewoners terug te veroveren.

Door de opzet, waarbij de schrijfstijl het midden houdt tussen een literair werk en non-fictie, leest “De laatste slag” als een spannende thriller. Haast minutieus doet Harding verslag van de aanval en verdediging door het 23ste Tank Bataljon in Itter. Het blijft tot het allerlaatste moment onzeker of de Amerikanen de strijd gaan winnen of niet en daarmee lijkt dit verhaal ongeloofwaardig. Toch is het gebaseerd op ware gebeurtenissen. Voor het schrijven van het boek raadpleegde Harding belangrijke archieven en interviewde hij overlevenden. Het boek biedt dan ook goede achtergrondinformatie over de Franse vooraanstaande gevangenen en de belangrijkste spelers in de strijd om Schloss Itter. Maar waar het in dit boek in wezen om gaat, is dat beslist niet alle Duitsers als één man achter Hitler en zijn politieke ideeën stonden. Zelfs niet binnen de SS. Sterker nog, ze waren bereid om hun leven te offeren in dienst van de vijand door met hen zij aan zij te vechten. Dat is de kern van wat “De laatste slag” zo bijzonder maakt.

 

Beoordeling: X X X X Zeer goed.

 

Advertenties