-Collaboratie, landverraad en heldendaden – Henk Eefting

Collaboratie, landverraad en heldendaden.
Kanttekeningen bij ‘goed’en ‘fout’ in de Tweede Wereldoorlog.

Auteur: Henk Eefting
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 200
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: 2011
ISBN: 978.94.6153.045.5

Bespreking: Is er na de bevrijding wel gerechtigheid geschied?  was een vraag, die Henk Eefting  commando- officier, luitenant-kolonel der Infanterie een lange tijd bezig hield. Niet verwonderlijk als men in ogenschouw neemt dat Eefting zoon was van een NSB’er. Zijn vader was dus fout geweest volgens de algemene tendens van die tijd en daar moest hij na de oorlog voor boeten. Maar wie bepaalde of iemand “goed”of “fout”was geweest? De Bijzondere Rechtspleging soms, die in het leven was geroepen om collaborateurs en landverraders te berechten, maar zelf ook niet  onpartijdig was volgens Eefting? De conclusie van Eefting was dan ook dat er geen  sprake van geweest van gerechtigheid. Over dit thema –het onrecht dat foute Nederlanders is aangedaan- schreef hij eerder al twee boeken over: “De achterkant van de bevrijding” en “De bijzondere rechtspleging”. Nu is er dan het derde boek”Collaboratie, landverraad en heldendaden. Kanttekeningen bij ‘goed’ en ‘fout’ in de tweede Wereldoorlog.” Uitgegeven bij Aspekt. Eigenlijk is dit boek eerder een wat omvangrijk pamflet.

“Collaboratie, landverraad en heldendaden” is een felle aanklacht over de behandeling van foute Nederlanders na de oorlog. Eefting is opstandig om het foute beeld dat is ontstaan als zouden alle NSB’ers landverraders zijn en zouden de Joden voornamelijk verraden zijn door NSB’ers. Zoals hij zelf zegt in “Collaboratie, landverraad en heldendaden”: “Er heeft een geschiedvervalsing plaats gevonden, die nauwelijks meer te herstellen is[…] Het is teveel een verhaal van overwinnaars geworden.” Henk Eefting ziet zich daarom genoodzaakt om in de aanval te gaan, vooral omdat lang niet iedere Nederlander volledig sympathiseerde met de NSB en daarom zeker niet als landverrader kon worden beschouwd. De auteur vindt dat de “foute” Nederlanders veel onrecht is aangedaan en hij illustreert dat aan de hand van voorbeelden, zoals de behandelingen van collaborerende Nederlanders in het kamp Westerbork, het voormalig doorgangskamp voor Joden tijdens de oorlog. Na de oorlog werd het een interneringskamp voor collaborateurs en landverraders. Daarin heeft de auteur een punt, want die behandelingen in het interneringskamp zijn weerzinwekkend geweest. Dat valt ook in dit boek uitgebreid te lezen.

Eefting is meedogenloos in zijn kritiek, die niet alleen de Bijzondere Rechtspleging treft, maar ook de houding van Bernhard en Lou de Jong. Zelfs de communisten en het verzet  ontkomen niet aan zijn kritiek. De communisten waren immers ook schuldig aan miljoenen doden en zijn daar nooit voor gestraft, zo stelt Eefting in zijn boek en de Februaristaking zou alleen maar aangezet hebben tot versnelde deportatie van de Joden. Om zijn aanklacht kracht bij te zetten voert hij verschillende citaten van gelijkgestemde onderzoekers aan. Ook geeft hij in zijn boek de reacties van lezers op zijn twee eerdere  boeken weer om de noodzaak van zijn aanklacht duidelijk te maken. Daardoor komt de objectiviteit hier en daar wel eens in gedrang en krijgt het boek meer een persoonlijke lading.

Beoordeling: X X X Goed