-Stuk terug- De aftocht van sergeant Meijer -Jan van Weeren

Stuk terug
De aftocht van sergeant Meijer

Auteur: Jan van Weeren
Boekvorm: paperback, geïllustreerd
Pagina’s: 91
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: mei 2011
ISBN: 978.94.6153.043.1

 

 

Bespreking: In de vroege meidagen van 1940 woedde de slag om de Grebbeberg. Nu, ruim 65 jaar na de oorlog is deze slag nog altijd het onderwerp van menige discussie. Vooral de zaak sergeant Chris Meijer verhitte de Nederlandse gemoederen regelmatig. Nog in 2010 stelde de SP Kamervragen met betrekking tot de rehabilitatie van de sergeant, die op 12 mei 1940 geëxecuteerd was wegens desertie. Die rehabilitatie kwam er echter niet. Maar was het nu wel of niet desertie en had Meijer nu wel of niet geëxecuteerd moeten worden? Deze vragen speelden ook door het hoofd van Jan van Weeren. Was het zo dat het gewoon niet anders kon? Jan van Weeren studeerde algemene Taalwetenschap, Duitse Taalkunde en Analytische wijsbegeerte en hij is auteur van het boek “Stuk terug – De aftocht van sergeant Meijer”, uitgegeven bij uitgeverij Aspekt.

Johan Christiaan Meijer werd geboren in 1917 en als 22-jarige was hij als beroepsmilitair gelegerd op de noordzijde van de Grebbeberg. Op 11 mei 1940 werd de voorpost werd aangevallen door twee bataljons van de Waffen-SS en vond sergeant Meijer het niet verantwoord om nog langer in dat gebied te blijven, ondanks dat de beschietingen nog tamelijk ver uit buurtplaats vonden. Meijer riep zijn manschappen bijeen en ze verlieten hun stelling, zonder zijn meerdere te waarschuwen. Onderweg dronken ze een kop koffie om zich vervolgens te gaan melden voor nieuwe orders. De militairen werden echter gearresteerd en sergeant Meijer werd desertie ten laste gelegd en het vonnis luidde: executie. Dat vonnis werd in de middag van 12 mei 1940 voltrokken. Met die executie werd meteen een daad gesteld aan de andere militairen.

Aan het boek“Stuk terug – De aftocht van sergeant Meijer” ligt duidelijk een dualiteit ten grondslag. Zo heeft Jan van Weeren historische feiten en gegevens uit authentieke documenten vermengd met fictie en verwerkt tot een roman, waarin het menselijk aspect benadrukt wordt. Deze dualiteit reflecteert een andere dualiteit, die in het boek verscholen ligt, want in wezen gaat het boek niet zo zeer om Chris Meijer. Wat de auteur wil aantonen met deze uitgave, is dat de zaak sergeant Meijer de werkelijkheid bevat, maar dat ook het verhaal rondom Chris Meijer bestaat. Doch het verhaal hoeft niet ook de werkelijkheid te zijn, in een verhaal zijn gebeurtenissen dikwijls een heel eigen leven gaan leiden. Voor de buitenstaander, die slechts het verhaal kent en niet alle feiten en omstandigheden, is deze zaak simpel een kwestie van oorzaak en gevolg, terwijl het in de werkelijkheid de zaak lang niet zo eenvoudig ligt als het zich voor een buitenstaander laat aanzien.

Het boek “Stuk terug – De aftocht van sergeant Meijer” draagt dan ook niet bij tot het oplossen van zaak sergeant Meijer. De auteur geeft ook geen oordeel over de desertie noch over de executie. Hij stelt alleen vast dat een dergelijk verhaal medelijden kan oproepen, omdat het alle elementen bevat voor een ware tragedie, terwijl de werkelijkheid vol tegenstrijdigheden zit. De auteur is zich ervan bewust dat die ook aanwezig zijn in de zaak sergeant Meijer. Het is het inzicht in de dualiteit, die ontstaat rondom een gebeurtenis  dat het boek interessant maakt. Hoewel er geen chronologische volgorde in het verhaal zit en logische overgangen ontbreken, wat maakt dat het voor de lezer wel enigszins verwarrend is om de verhaallijn te volgen, is de roman goed en kernachtig geschreven.

 

Beoordeling: X X X Goed