-Ik beschuldig – W.D.Jagtenberg

Ik beschuldig
15 jaar strijd tegen het Ministerie van Defensie over haar boek Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied.

 Auteur: W.D.Jagtenberg
Boekvorm: paperback met zwart-wit illustraties
Pagina’s: 224
Uitgeverij: Aspekt
Uitgebracht: 2010
 ISBN: 978.90.5911.909.3

 

 

Bespreking: Toen Emile Zola in 1898 zijn open brief “J’Accuse” schreef, waarin hij partij koos voor de Joodse kapitein Alfred Dreyfus, die ten onrechte van spionage was beschuldigd, had hij nooit kunnen vermoeden dat ruim een eeuw later zijn voorbeeld  in Nederland gevolgd zou worden. Ditmaal  is de auteur de veteraan W.D.Jagtenberg . Ook hier betreft het een militaire aangelegenheid en is de aanklacht eveneens tegen de staat gericht.  Met zijn boek “Ik beschuldig” wil Jagtenberg definitief de blaam zuiveren van zijn oud-kameraden, die met hem gestreden hebben op de Grebbeberg in de meidagen van 1940.

In een vlammend betoog, dat Zola zeker niet misstaan zou hebben, bestrijdt Jagtenberg de opvattingen, die de historici drs. P. H. Kamphuis en dr. H. Amersfoort hebben beschreven in hun boek “Mei 1940– de strijd op Nederlands grondgebied” dat in 1990 verschenen was onder auspiciën van het Ministerie van Defensie. In dat boek dat aan het Nederlandse volk een beter beeld moest geven van de oorlog in de meidagen, werd de indruk gewekt dat de Nederlandse militairen zich schuldig gemaakt hadden aan oorlogsmisdaden en werden de daden van de SS Regiment Der Führer tegen de gevangenen gebagatelliseerd. Daden, die bovendien volgens de auteurs van “Mei 1940” deels te wijten waren geweest aan het uitlokkende gedrag van de Nederlandse militairen. Het middelpunt vormde de kwestie Migchelbrink, een soldaat, die postuum onderscheiden was met de Militaire Willemsorde. Soldaat Migchelbrink zou nog een SS’er doodgeschoten hebben, terwijl hij zich overgegeven had. Met als gevolg dat hij en een medesoldaat gedood werden. Mede door dit voorval  en het voorval met de witte vlaggen, die overal werden getoond, terwijl een nevenpositie doorvocht  waren voor de beide historici aanleiding om de conclusie te trekken dat alle Nederlandse soldaten nog hebben geschoten, nadat zij zich hadden overgegeven.  Dat de SS hierop fel reageerde, was dan ook niet verwonderlijk in de optiek van beide historici. Daarmee stond niet vast dat het SS Regiment het oorlogsrecht ook echt geschonden heeft, ook al waren er Nederlandse militairen gebruikt als menselijk schild en ingezet om wapens naar de voorste frontsector te trekken.

“Mei  1940” deed bij het verschijnen – hoe kon het ook anders- de gemoederen onder de veteranen hoog oplopen, want zij waren goed bekend met het optreden van de SS en dat waren geen positieve ervaringen. Er moest een reactie op komen en dat gebeurde onder leiding van Willem Jagtenberg. Jagtenberg had zelf gevochten in de voorposten bij de Grebbeberg en was als gevolg van oorlogsmisdaden blijvend invalide geworden. Steeds weer heeft hij de historici om wetenschappelijke bewijzen gevraagd voor hun conclusies. Maar beide historici stonden niet open voor discussie en ook Defensie bleef zwijgen. Daarom besloot Jagtenberg zelf tot de aanval over te gaan: in 1995 verscheen de brochure “Geschiedvervalsing over de Meidagen 1940” als openlijk protest tegen het boek van Kamphuis en Kamphuis. Toen daar geen reactie op kwam spande Jagtenberg in 2000 een kort geding tegen de staat aan om rectificatie te eisen. Middels een petitie werd hij gesteund door ca. 27.000 mei-veteranen en pro deo vertegenwoordigd door Mr. Knoops, zelf reserve-officier bij de mariniers.

Diezelfde brochure vormt thans het uitgangspunt van het boek “Ik beschuldig”, waarin Jagtenberg definitief zijn visie over deze kwestie wil neerleggen. Dit boek is zijn laatste poging daartoe. Immers, zowel de auteur als zijn medestrijders zijn ondertussen al op hoge leeftijd. In dit boek heeft de auteur ten opzichte van de eerdere uitgegeven brochure, zijn argumenten verder uitgewerkt en aangevuld met nieuwe ontwikkelingen wegens de tweede druk van Mei 1940 en vooral het egodocument van Herman Amersfoort over oorlogsmisdaden ‘Ik had mijn Roode-Kruis band afgedaan, die beiden voorjaar 2005 verschenen. Ook het  gesprek dat in 2005 plaatsgevonden heeft met Kamphuis, Amersfoort en de toenmalige Inspecteur-Generaal van de Krijgsmacht van Baal komt aan de orde.

“Ik beschuldig” bestaat uit twee elementen. Het grootste gedeelte vertelt het moeizame gevecht dat Jagtenberg  al vanaf 1995 levert met de beide historici en met Defensie om de beschuldigingen  bewezen en in geval van uitblijven van deze bewijzen eerherstel  te krijgen. Stap voor stap voert hij de lezer langs al zijn ondernemingen voor eerherstel van zijn oud-kameraden en hemzelf. Als tweede element is er het onderliggende verhaal dat de gebeurtenissen vertelt, zoals die werkelijk op de Grebbeberg  hebben plaatsgevonden. Een belangrijk aandeel daarin zijn de getuigenverklaringen over de schending van het oorlogsrecht door de SS, die kort weer gegeven worden in het boek.  Te samen vormen deze twee elementen een indrukwekkend geheel dat heel overzichtelijk te boek is gesteld, waarin emoties zeker voelbaar zijn voor de lezer, maar nergens de overhand krijgen. Dat op zich dwingt respect af, maar de vraag is wel hoe objectief Jagtenberg’s kant van het verhaal is. Aangezien hij zelf toch emotioneel betrokken is bij deze zaak, zal het voor hem niet eenvoudig zijn geweest om op zijn beurt de objectiviteit goed in het oog te houden.

Ongetwijfeld zal “Ik beschuldig” het meest de  overlevenden en nabestaanden van de Slag om de Grebbeberg aanspreken. Dat is begrijpelijk, want zoals ook uit dit boek blijkt, beheersen tot op heden de vreselijke gebeurtenissen uit de meidagen van 1940 nog altijd het leven van deze betrokkenen. Dat betekent echter niet dat door buitenstaanders deze geschiedenis maar ter zijde moet worden geschoven, omdat al die discussies omtrent dit onrecht  aan hen is voorbij gegaan. Wat door de betrokkenen gezien zal worden als het rechtzetten van het onrecht dat hen is aangedaan, zal door de buitenstaanders na het lezen van dit boek juist ervaren worden als een aangrijpend en verbijsterend verhaal dat zeker aandacht verdient.

Beoordeling X X X  Goed.

Voor diegenen, die meer belangstelling hebben voor dit onderwerp, verwijs ik naar : www.grebbeberg.nl/

One thought on “-Ik beschuldig – W.D.Jagtenberg

Reacties zijn gesloten.