-De Oranjes in de Tweede Wereldoorlog -Carel Brendel

De Oranjes in de Tweede Wereldoorlog
Het dagelijkse leven, de verhalen en anekdotes

Auteur: Carel Brendel
Boekvorm: gebonden, geïllustreerd + DVD
Pagina’s:
160
Uitgever:
Kosmos
Uitgebracht:
april 2011
ISBN: 978.90.215.4984.2


Bespreking: Toen Nederland bezet werd in de meidagen van 1940 vertrok koningin Wilhelmina en haar familie naar Engeland om pas na 5 jaar ballingschap weer naar Nederland terug te keren. Deze vlucht werd lang niet door de gehele bevolking gewaardeerd, omdat velen het gevoel hadden dat koningin Wilhelmina haar land in de steek liet. Ondertussen zat de Koninklijke familie niet stil. Een impressie van hun dagelijkse leven tijdens de oorlog heeft Carel Brendel, schrijver en journalist, opgetekend in zijn recentste boek “De Oranjes in de Tweede Wereldoorlog, dat is uitgegeven door Kosmos Uitgevers. Het boek is voorzien van veel fotomateriaal en bevat tevens een DVD met daarop historische filmopnamen van leden van de koninklijke familie.

In dit boek toont Carel Brendel in een aantal korte kernachtige hoofdstukken zowel een zakelijk als een persoonlijk beeld van koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard. Terwijl Wilhelmina en Bernhard in Engeland verbleven, reisde prinses Juliana zich met haar dochters Beatrix en Irene naar Canada, waar later ook Margriet geboren zou worden. Beide huishoudens werden gekenmerkt door eenvoud, zo verstelde koningin Wilhelmina zelf haar eigen kleding en prinses Juliana leerde bedden opmaken en strijken. Vanuit Canada ondernam prinses Juliana verschillende reizen naar Nederlands West-Indië en Suriname, waarvan ook een verslag is te zien op de bijgevoegde DVD.

Koningin Wilhelmina komt in “De Oranjes in de Tweede Wereldoorlog”over als een standvastige, krachtige vrouw, die zich in Engeland ergerde aan haar kabinet. Ze vond de houding van haar ministers maar slap en ze wenste vernieuwing, al had niemand een idee wat ze daaronder verstond. Maar Wilhelmina meende dat de Engelandvaarders wel open stonden voor haar “vernieuwingen”. Ze ontving in Engeland bijna alle Engelandvaarders. Maar niet voor alle problemen, waaronder Nederland gebukt gingen stond Wilhelmina open. Zo liet ze zich tijdens haar radiotoespraken nauwelijks uit over de Jodenvervolgingen. Ook van koningin Wilhelmina zijn historische beelden te zien op de DVD, zoals tijdens het inspecteren van de troepen en het moment, waarop ze de Militaire Willemsorde ontving uit handen van haar dochter, inmiddels koningin Juliana.

Met prins Bernhard was Wilhelmina erg ingenomen, ze zag in hem een modelschoonzoon, al werd dat beeld later door de koningin wel bijgesteld. Zijn benoeming tot bevelhebber van de Binnenlandse Strijdkrachten was op initiatief van zijn schoonmoeder en in die hoedanigheid organiseerde hij het verzet. De Engelse generaal Montgomery was aanzienlijk minder gecharmeerd van de prins, de twee lagen elkaar niet en zouden nog vele malen met elkaar in botsing komen gedurende de oorlog. Toch genoot Bernhard ook van zijn vrijheid, hij ondernam riskante vluchten en had een buitenechtelijke affaire. Gedragingen, die het koningshuis bijna geschaad hadden. Desondanks was de Koninklijke familie bij hun terugkeer populairder dan ooit.

Carel Brendel heeft voor zijn boek gebruik gemaakt van archieven en ook heeft hij diverse boeken geraadpleegd, waaronder de autobiografie van koningin Wilhelmina “Eenzaam maar nooit alleen” en de biografieën van Cees Fasseur, Miep Brave- Maks en Alden Hatch. Brendel is een kenner van de geschiedenis van de Oranjes en van de Tweede Wereldoorlog en met De Oranjes in de Tweede Wereldoorlogheeft hij een gerespecteerd, maar ook een kritisch werk geschreven. Tezamen met de DVD biedt het boek een interessante indruk van een Koninklijke familie in oorlogstijd.

Beoordeling: X X X X Zeer goed