-Seyss-Inquart – Wilco Gieling

Seyss-Inquart

Auteur: Wilco Gieling
Boekvorm:
paperback, geïllustreerd
Pagina’s: 284
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht: april 2011
ISBN: 978.90.5911.810.2



Bespreking: Zes-en-een-kwart noemde de Nederlanders hem spottend. Een bijnaam, die hij gekregen had naar aanleiding van zijn val van een berg in de jaren twintig van de vorige eeuw. Zijn werkelijke naam was Arthur Seyss -Inquart. Een advocaat en Oostenrijker van geboorte. In 1940 werd hij aangesteld als Rijkscommissaris van Nederland en dat bleef hij tot 1945 en in die hoedanigheid wist hij zijn stempel te drukken op Nederland tijdens de bezetting. Wilco Gieling schreef een beknopte biografie over deze man, getiteld: “Seyss-Inquart”. Een uitgave van uitgeverij Aspekt.

Toen Seyss-Inquart geboren werd in 1894 had hij nog geen idee hoe zijn leven zou gaan verlopen. Wel wist hij dat hij ontzettend op zijn moeder gesteld was. Haar dood had hem dan ook enorm aangegrepen. Zijn liefde voor haar projecteerde hij vervolgens op het nationaalsocialisme. De intense moederliefde was wat Seyss-Inquart verbond met Adolf Hitler. “Ich glaube an Deutschland”was zijn motto. Seyss-Inquart stond bekend als een zwijgzame, teruggetrokken maar ook een plichtsgetrouwe man. De opdracht van Hitler om de Nederlandse bevolking te bekeren tot het nationaalsocialisme zag hij als één van zijn kerntaken in Nederland stelde hij zich de massale bekering van de bevolking. Zijn andere taken waren om Nederland economisch uit te buiten en Jodenvrij te maken. Deze twee taken gingen hem overigens beter af dat de eerste. Vooral met het Joodse vraagstuk hield Seyss-Inquart zich veelvuldig bezig. De Rijkscommissaris was niet gesteld op de Joden en hij gaf zijn goedkeuring aan de Jodendeportaties. Meer dan 100.000 Joden werden naar de kampen gedeporteerd en tot aan zijn dood hield Seyss-Inquart vol dat hij niet wist wat er met de Joden in de kampen gebeurde. De Jodenvervolging vormde één van de belangrijkste aanklachten, waarop hij uiteindelijk ter dood veroordeeld zou worden.

Een andere kwestie, die in deze biografie diverse keren aan de orde komt, betreft de betrekkingen tussen Seyss-Inquart en Mussert. Het moge duidelijk zijn, de Rijkscommissaris wilde wel samenwerking met de NSB, maar hij zag meer in de kwaliteiten van Rost van Tonningen dan in die van Mussert. Maar Hitler wilde niet dat Mussert opzij gezet zou worden. Toen Mussert besloten had om Rost van Tonningen uit de partij te verwijderen, had Seyss-Inquart zich hierbij neer te leggen. Hoewel Mussert steeds probeerde om de Rijkscommissaris behulpzaam te zijn, bleef de verhouding tussen beide mannen slecht. Ondertussen werd in de loop van de bezettingsjaren de houding van Seyss-Inquart steeds grimmiger. Na de oorlog leek Seyss-Inquart echter zijn lot lijdzaam te ondergaan en gaf hij aan medeverantwoordelijk te zijn geweest voor het gruwelijke naziregime.

“Seyss-Inquart” is Gielings tweede boek. De auteur heeft grote interesse in de Tweede Wereldoorlog en over Seyss-Inquart was er nog weinig geschreven, zo stelde hij vast. Reden voor hem om dit boek te schrijven, waaraan hij twee jaar gewerkt heeft. Na een korte levensbeschrijving geeft“Seyss-Inquart” een overzicht in vogelvlucht weer van de werkzaamheden en de moeilijkheden, waarvoor Arthur Seyss-Inquart zich geplaatst zag toen hem de functie van Rijkscommissaris in Nederland werd aangereikt. Een echte biografie in de zin des woords is het daarom niet, het boek mist ook enige diepgang, maar niettemin interessant om te lezen. Met name voor de jongere generatie, die minder bekend is met deze persoon, zal dit boek waarde hebben en door de vlotte schrijfstijl leest het verhaal makkelijk weg.

Beoordeling: X X X Goed


Advertenties