-Operatie Black Tulip-Jan Sintemaartensdijk en Yfke Nijland

Operatie Black Tulip
De uitzetting van Duitse burgers na de oorlog

Auteur: Jan Sintemaartensdijk en Yfke Nijland
Boekvorm: paperback met zwart-wit afbeeldingen
Pagina’s: 176
Uitgever: Boom
ISBN: 978.90.8506.808.2
Verschenen: November 2009

 

Bespreking: Toen in mei 1945 de capitulatie van Duitsland een feit was geworden, was daarmee voor de Nederlanders de oorlog niet meteen afgelopen. De haat aan de onderdrukker en het Daaruit voortvloeiend verlangen naar wraak was de fase, die vervolgens aan bod kwam. Met als gevolg dat veel mensen werden opgepakt, die tijdens de oorlog gesympathiseerd hadden met de Duitsers, zoals NSB’ers. Maar ook de Duitsers, die al jaren vóór het uitbreken van de oorlog in Nederland waren komen wonen en inmiddels een band hadden opgebouwd met dit land, vielen ten prooi aan deze “zuiveringsacties”. Aan deze zwarte episode in onze Vaderlandse geschiedenis is dit boek “Operatie Black Tulip” gewijd.

In de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw trokken vele Duitsers naar Nederland. Velen waren Joden of politieke vluchtelingen, die op de vlucht waren voor het Nazisme, anderen kwamen naar Nederland voor werk. In Duitsland heerste immers grote werkeloosheid  en in het buurland is nog werk te vinden in de kolenmijnen en industrie of als dienstbodes. De Nederlandse samenleving nam deze Rijksduitsers goedmoedig op en velen van hen begonnen in ons land een nieuw leven, wat inhield dat ze ook trouwden met Nederlandse vrouwen van mannen en ook hun kinderen kregen een Nederlandse opvoeding. Naar schatting zouden in die jaren circa honderdduizend Duitsers in Nederland woonachtig zijn geweest.

Na de oorlog bepaalde de regering dat alle Rijksduitsers terug gestuurd naar Duitsland moesten worden zonder onderscheid des persoons. Dit betekende dat er geen uitzonderingen werden gemaakt voor Joden of voor mensen, die het verzet had geholpen en ook niet op grond van huwelijk met Nederlanders. Zelfs Nederlandse vrouwen moesten samen met hun kinderen met hun Duitse mannen mee terug gestuurd worden. De operatie kreeg de naam “Black Tulip” mee en ging op 10 september 1946 van start. De Duitsers werden gearresteerd en mochten slechts vijftig kilo bagage meenemen en honderd gulden om van te leven. De rest van de bezittingen werden in beslag genomen en vielen toe aan English Beheerinstituut. De arrestanten zelf werden ondergebracht in kampen, waarvan Kamp Mariënbosch de grootste was. Maar de repatriëring verliep niet zo gemakkelijk als aanvankelijk gedacht werd, omdat in Duitsland eveneens grote problemen waren op het gebied van armoede en woningnood. In Nederland ontstond ondertussen langzaamaan steeds meer kritiek op dit ongenuanceerde uitzettingsbeleid.

In het boek “Operatie Black Tulip” wordt dit stuk geschiedenis uit de schaduw van het verleden gehaald. Voor Yfke Nijland is dit geen onbekend onderwerp, want zij had al een aflevering over deze vergeten geschiedenis gemaakt voor het tv-programma Andere Tijden. De naoorlogse situatie in Nederland is overigens ook voor Sintemaartensdijk geen onbekend terrein, Hij maakte als kleine jongen de oorlog zelf mee. Daardoor is er een boek ontstaan dat op boeiende en vakkundige wijze aan de hand van vijf Duitse gezinnen, die in Nederland woonachtig waren, de lotgevallen van de Rijksduitsers beschrijft en wat deze gebeurtenis betekende voor de betrokkenen. De objectiviteit is daarbij niet uit het oog verloren. De beschreven gezinnen waren niet allemaal tegen de machtsovername van Hitler in Duitsland. Van één van hen werd de vader lid van de NSDAP, terwijl zijn zoon lid werd van de Hitlerjugend. Het boek is dan ook geen scherpe veroordeling over de beslissingen in het verleden, want er is zeker begrip voor de haatgevoelens van hen, die hebben geleden onder het juk van de Duitse bezetter. Tegen die achtergrond moet deze gebeurtenis ook gezien worden. “Operatie Black Tulip” eindigt met het verslag over hoe het de betreffende gezinnen verging na de uitzetting.

Een goed informatief boek over deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis met voorwoord van Ad van Liempt.

Beoordeling: X X X  Goed

Voor diegenen, die meer wil weten over dit onderwerp, verwijs ik naar: geschiedenis.vpro.nl

Advertenties

One thought on “-Operatie Black Tulip-Jan Sintemaartensdijk en Yfke Nijland

  1. toevallig vond ik in het internet de titel van dit boek.
    het is zeer goed geschreven. ik zelf ben nu 80 jaar en heb
    de elende in Amsterdam-Noord, marienbosch en lüstringen beleefd.in Amsterdam geboren.
    ik moest ook naar eem duitse “oberschule”, maar ik was daar maar een paar weken, want ik sprak geen woord duits en in de hitlerjeugd wilde ik ook niet. dus ging ik niet
    naar school en wandelde in de stad. hoe mijn vader het voormekaar gekregen heeft weet ik niet, maar ik mogt niet naar een h.b.s, wel naar de 7.klas en later op de mulo. in de havikslaan.1947 hat ik mijn diploma. een paar weken later hebben ze ons afgehaald. ik kon ontsnappen, maar later de grens over gegaan, omdat ik geen geld meer had.
    ik heb den hongerwinter meegemaakt, in nederland en in
    duitsland.daarom weer terug.bei een schoolvriend kon ik
    wonen. bei de firma hillen de lelie gewerkt en een paar
    maanden later weer afgeschoven. waarom? ik weet het niet.na mein studie werkte ik 35 jaar als ingenieur bei VALVO, Philips. waar zijn mijn vrienden?

Reacties zijn gesloten.