-Juffrouw Dina, mijn moeder -Anneke van Heiningen

Juffrouw Dina, mijn moeder

Auteur:Anneke van Heiningen
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 283
Uitgever: Aspekt
Uitgebracht:juli 2012
ISBN:978.94.6153.169.8

 

 

Bespreking: Juffrouw Dina werd ze genoemd door de Joodse kinderen, die waren ondergedoken bij juffrouw Loots, een onderwijzeres en voor wie Dina werkte. Juffrouw Dina werd later de moeder van Anneke van Heiningen. Als Dina op oudere leeftijd naar een verpleegtehuis moet, vindt haar dochter een stapeltje dagboeken. Haar moeder raadt Anneke af om die boeken te lezen, want “dan moet je alleen maar huilen,” zegt ze. Als haar moeder overleden is, besluit ze toch om de dagboeken te lezen. Daarin treft ze een heel andere vrouw. Zo had ze haar moeder nooit gekend. Uiteindelijk heeft ze delen eruit gepubliceerd in een boek dat ze heeft samengesteld als eerbetoon aan haar moeder. Het resultaat werd: “Juffrouw Dina… mijn moeder” dat is verschenen bij Aspekt.

Op 15-jarige leeftijd kreeg Dina van der Geld voor haar verjaardag een schrift van haar zusje en dat werd het begin van een reeks dagboeken die zij bijhield vanaf 1938 tot aan het einde van de oorlog. Dina van der Geld had al heel vroeg haar vader verloren en haar moeder stond alleen voor de opvoeding van in totaal drie kinderen. Na eerst gewerkt te hebben in een doktersgezin, ging ze werken in de huishouding bij juffrouw Loots, die woonde aan de Kapelweg in Amersfoort en die daar een klein Montessori- schooltje leidde. Bij het uitbreken van de oorlog bood het schooltje ook een schuilplaats voor Joodse kinderen. Naast het huishoudelijke werk hielp Dina af en toe ook met de kinderen door samen met hen te knutselen of fietsen. Dina was erg gesteld op de kinderen en ze voelde zich ook verantwoordelijk voor hen. In die tijd begon ze ook met schrijven in haar dagboek.

Dina schreef vooral over het dagelijkse leven. Wat ze meemaakte op de Kapelweg bij juffrouw Loots, die een grote inspiratiebron voor haar was, hoe het leven thuis bij haar moeder en haar zusters was en over de lessen, die ze volgde. Ook schreef ze over haar eerste ontmoeting met Roel. De man tot wie ze zich niet direct aangetrokken voelde, maar die na de oorlog toch haar man zou worden. De toonzetting van de dagboeken is dan ook bijna opgewekt te noemen, alsof de schrijfster de oorlog zoveel mogelijk buiten haar belevingswereld wilde houden. Het was de kracht in haar, die niet wilde dat ze zich te neer liet slaan. Ze had het gevoel dat ze echt nodig was, niet alleen voor de kinderen, maar ook voor de volwassenen in haar omgeving. Bovendien wilde ze altijd op de kinderen een vrolijke onbezorgde indruk maken, waardoor deze houding bijna een tweede natuur voor haar werd. Natuurlijk schreef ze wel over de ontwikkelingen tijdens de oorlogsjaren, zoals de inkwartiering van de militairen, het moeilijker verkrijgen van levensmiddelen en het uitknippen en plakken van de bonnen. Ook schreef ze over de spanningen, die bezetting met zich meebracht, maar dieptrieste verhalen over gruwelheden, die veel lezers bekend zijn uit andere boeken, blijven hier achterwege. Wat Dina wel bezighield was de Jodenvervolging. Ze was voortdurend bezorgd om de kinderen, die juffrouw Loots in haar schooltje verborgen had. Pas in 1944 veranderde haar schrijfwijze en nam de oorlog een meer prominente plaats in. Dina beschreef hoe ze berichten volgde over de invasie van de geallieerden en over haar toenemende angsten, onder meer bij het horen van de overvliegende vliegtuigen. Net als zoveel anderen verlangde ze hevig naar het einde van de oorlog die veel te lang leek te duren.

Na de oorlog ontving Dina samen met juffrouw Loots een onderscheiding van Yad Vashem voor hun verzetswerk. Maar die jonge vrolijke krachtige vrouw was voorgoed verdwenen.

Beoordeling: X X X Goed.

Advertenties