-In de rug van de Duitsers- Emile Engels

verzet WOIIn de rug van de Duitsers
Het verzet tijdens WO I in België, Luxemburg en Noord-Frankrijk

Auteur: Emile Engels
Boekvorm: paperback met zwart-wit illustraties; ook verkrijgbaar als E-book
Pagina’s: 256
Uitgeverij: Terra Lannoo
Uitgebracht: mei 2014
ISBN: 978.94.0141.564.4

 

 

Bespreking:In tijden van strijd is er ook altijd verzet. Mensen, die de moed hebben om tegen een bezettingsmacht in te gaan. Dat gebeurde ook tijdens de Eerste Wereldoorlog, al is hierover weinig bekend geworden. Maar ze waren er wel degelijk, “de kleine mensen, die grote helden worden”, zoals verzetsvrouw Gabrielle Petit op de muur van haar gevangeniscel schreef. Ze is één van die kleine mensen, die beschreven worden in het boek “In de rug van de Duitsers”, geschreven door Emile Engels en uitgegeven bij Lannoo. Engels is historisch auteur van onder meer “De Slag om de Ardennen”.

Soms wordt de herinnering aan een verzetsstrijder na een oorlog levend gehouden, zoals in het geval van Edith Cavell. Nog ieder jaar wordt zij in Engeland herdacht om haar daden in de Grote Oorlog, doch de meesten verdwijnen in de anonimiteit. Het leven van een verzetsheld wordt vaak omgeven met een waas van avontuur en sensationele, spannende acties, maar de werkelijkheid was anders. Hun verhalen zijn dikwijls huiveringwekkend. Verzetsstrijders, afkomstig uit alle lagen van de bevolking, waagden hun leven, bewust van wat hen te wachten stond als ze gepakt werden. Dan kwamen ze terecht in gevangenissen onder erbarmelijke omstandigheden en waar martelmethoden vaak toegepast werden. Niet zelden eindigde hun leven door middel van executies. De periode van oorlog was een tijd van onzekerheden en angst, want een verrader zat nooit ver weg. Het boek “In de rug van de Duitsers”vertelt ook deze gedenkwaardige verhalen.

In dit boek schetst Engels een aantal portretten van enkele bekende, maar meer onbekende Belgische, Luxemburgse en Franse verzetsstrijders in de Eerste Wereldoorlog. De belangrijkste reden om in verzet te gaan tegen de Duitse bezetter, was voor velen het gevoel van vaderlandsliefde en de daaruit voortvloeiende plicht om het vaderland te dienen. De meest voorkomende vorm van verzet was spionage. Inlichtingen over de opbouw van de Duitse legers en de Duitse troepenverplaatsingen waren uiterst belangrijk voor de Engelsen, die daarom spionnen opleidden en contacten onderhielden met het verzet. Menigmaal gebeurde dit via het neutrale Nederland. Maar de door de auteur genoemde helden vertegenwoordigden ook andere vormen van verzet, zoals sabotage of vluchtelingen over de grens helpen. Ook de leden van de pers sloten zich aan bij het verzet en zelfs de geestelijkheid in de persoon van kardinaal Mercier liet zich niet onbetuigd. Sommigen werkten alleen, anderen werkten samen in netwerken. Onder de verzetsstrijders waren zowel mannen als vrouwen te vinden. Louise de Bettignies en Marie-Louise Vanhoutte bewezen dat vrouwen eveneens in staat waren om goede netwerken konden oprichten. Feitelijk was de Grote Oorlog belangrijk in de ontwikkeling van de maatschappelijke positie van de vrouw en het verzet droeg daar zeker aan mee.

Verraad was de meest voorkomende oorzaak van de arrestaties van de verzetsleden. Zo nu en dan slaagde een verzetsstrijder erin de gruwelijkheden van het gevangenisleven te overleven, zoals in het geval van Louise Thuliez. Na de oorlog ontving zij hoge onderscheidingen voor haat inzet. Ondanks haar ervaringen bleef haar liefde voor het vaderland sterk overeind en in de Tweede Wereldoorlog ging ze opnieuw in het verzet. Ook journalist en ambtenaar Camille Joset werd in de Tweede Wereldoorlog wederom actief in het verzet, nadat zijn doodvonnis in de Eerste Wereldoorlog was omgezet in levenslange gevangenisstraf.

Emile Engels heeft met “In de rug van de Duitsers”een prachtig monument opgericht voor deze vergeten groep en kunnen de moedige verzetsstrijders hun plaats in de geschiedenis weer innemen. Volgens de auteur was het verzet zo groot en uitgebreid dat er gemakkelijk van een tweede front gesproken kon worden naast het militaire front. Engels spitst zich in zijn boek echt toe op de oorlogsbelevenissen van de personen. Enkele hoofdstukken worden aan het eind verlevendigd met gedichten van mensen, die deelgenoot waren aan die Eerste Wereldoorlog.

 

Beoordeling: X X X X Zeer goed

Advertenties