– We missen één man – 16 veteranen

We missen één man
Zestien eigenzinnige verhalen van veteranen

Auteurs: 16 veteranen
Boekvorm:
paperback
Pagina’s: 304
Uitgever: Kerckebosch in samenwerking met vfonds en stichting De Basis
Uitgebracht: mei 2012
ISBN: 978.90.6720.5306

 

 

Bespreking: Al decennia lang neemt Nederland deel aan vredes- en humanitaire missies. Sommige missies zijn bekend bij een groot publiek, zoals de missies in Irak en Afghanistan. Anderen, waaronder de missie in Zaïre zijn bij buitenstaanders totaal onbekend gebleven. Toch zijn deze missies vaak onderwerp van discussie vooral vanwege de kosten, maar ook over het nut ervan wordt menig keer gediscussieerd. Bij de persoonlijke ervaringen opgedaan door de militair tijdens de missies wordt zelden stilgestaan, terwijl er niet zelden aangrijpende gebeurtenissen plaatsvinden. Daarom nam stichting de Basis, die zorg verleent aan onder meer veteranen, het initiatief samen met het v-fonds tot een boek met persoonlijke verhalen van zestien militairen tijdens hun missies los van iedere discussie. Dat boek is nu verschenen en is getiteld: “We missen één man.” Het is een uitgave van Kerckebosch Media, waar het ook te bestellen is. De titel is ontleend aan het tweede verhaal, waarin Fleur Wijsman haar ervaring als arts beschrijft als ze geconfronteerd wordt met de gevolgen van een zelfmoordaanslag. Bij deze aanslag liet de Nederlandse militair Anton Klaver het leven.

De missies, die in “We missen één man” aan de orde komen, variëren van Nieuw Guinea, eind jaren veertig, tot en met de recente in Afghanistan. Auteurs Charles den Tex en Thomas Ross zochten zestien militairen van diverse missies uit, die zij in staat achtten tot het schrijven van professionele verhalen, maar wel met het gevoel dat ze toen ervaren hebben. Die missie is zonder meer geslaagd. De verhalen zijn spannend, indrukwekkend en in een enkel geval zelfs emotioneel. Wederkerend thema in al die verhalen is de frustraties, die de militairen vaak parten spelen tijdens hun werkzaamheden. Voor die frustraties zijn verschillende oorzaken aan te wijzen. Het begint al met de intentie om aan de uitzending deel te nemen. Vooral de jonge mannen koesteren nog een idealistisch wereldbeeld. “Mijn eigen, wereldverbeterende instelling blijkt al snel veel te idealistisch,”schrijft Job Groen. Hij nam deel aan Dutchbat III in Bosnië. Diezelfde conclusie trok ook Daan Rouw. Hij diende in Nieuw Guinea, waar hij een oude smid wilde helpen door een nieuwe smederij voor hem te bouwen. De moeite zou tevergeefs blijken, na enkele dagen was de smederij compleet verdwenen en werkte de oude smid weer op de manier, waarop hij dat al jaren deed.

Het verhaal van Rouw toont tevens aan dat ook cultuurverschillen kunnen leiden tot frustraties, omdat goede bedoelingen niet altijd begrepen worden. Taalbarrières spelen daarin vaak een grote rol, dat ondervindt ook Esmeralda Kleinreesink. Tijdens haar missie in Afghanistan leiden taalproblemen tot belemmeringen in gebruik van moderne communicatiemiddelen. Daar staat tegenover dat diezelfde cultuurverschillen ook een andere meer positieve werking kunnen hebben. Zo vertelt Kees van der Vlies in zijn verhaal over zijn missie naar Eritrea. Door zijn ontmoeting met de dorpsbevolking, die een eenvoudige levenswijze er op nahoudt, gaat hij anders tegen de Westerse manier van leven aankijken. Feit is ook dat contacten, die gesloten worden met de lokale bevolking contacten voor het leven zullen zijn.

Het spreekt voor zich dat de eenheid onder de mannen en vrouwen zwaar weegt, want de vredessoldaten zien zichzelf ook met enige regelmaat gesteld voor onmenselijke dilemma’s. Dave Heemskerk bijvoorbeeld. Hij diende eveneens in Bosnië. Bij werkzaamheden in het plaatselijke ziekenhuis wordt het sterk aangeraden afstand te houden van de kinderen, omdat niet bekend is wat ze precies onder de leden hebben. Dat kost Heemskerk moeite, maar hij doet zijn plicht. Henk van der Linden en zijn kameraden verkeren op een bepaald moment ook in moeilijke omstandigheden. Tijdens hun verblijf in Zaïre, waar de Nederlanders bivakkeren vanwege de burgeroorlog tussen de Hutsi’s en Tutsi’s in Rwanda, vindt een gijzeling plaats, waarbij de militairen hun wapens en onderscheidingstekenen moeten inleveren aan de Zaïrese soldaten. In Libanon raken Dutchbatters betrokken bij een gijzeling door PLO-strijders, die een aantal Fiji’s gevangen nemen. Voor hun kalme optreden krijgen de Dutchbatters het rode koord als onderscheiding.

Na het lezen van “We missen één man” is duidelijk geworden dat deze ervaringen, zowel positief als negatief, bij de manschappen stuk voor stuk in hun zielen gegrift staan. Voor de rest van hun leven dragen ze de gebeurtenissen met zich mee. Het opschrijven van deze verhalen was dan ook niet eenvoudig voor hen, het bracht opnieuw de nodige emoties met zich mee. Maar door een tipje van de sluier op te lichten van wat zij hebben meegemaakt, hopen ze dat dit boek “We missen één man” bijdraagt tot een beter begrip van het werk van de militairen tijdens hun missies.

Beoordeling: X X X X Zeer goed