-Wat veteranen vertellen- Red:v.d.Berg, Scagliola en Wester

Wat veteranen vertellen
Verschillende perspectieven op biografische interviews over ervaringen tijdens militaire operaties

Redactie: Harry van den Berg, Stef Scagliola en Fred Wester
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 326
Uitgever: Pallas Publications- Amsterdam University Press 
Uitgebracht: november 2010
ISBN: 978.90.8555.034.1

 

Bespreking: In 2007 startte het Veteraneninstituut met een interviewproject onder de Nederlandse Veteranen dat zal duren tot 2011. Het project omvat aan alle oorlogen en vredesmissies sinds 1940 en de doelstelling is -naast erkenning van de veteranen- ook het vastleggen van hun verhalen. Immers, de meeste missies spreken nauwelijks tot de verbeelding van de Nederlandse burgers en deze verhalen kunnen leiden tot meer begrip. Daarnaast vormen de interviews een belangrijke bron voor multidisciplinair onderzoek. Voorbeeld van dergelijk onderzoek is te boek gesteld in “Wat veteranen vertellen” onder redactie van Harry van den Berg, Fred Wester en Stef Scagliola, die ook coördinator van het interviewproject Nederlandse Veteranen is.

“Wat veteranen vertellen” laat de secundaire analyse zien van verschillende wetenschappelijke disciplines bij het interpreteren van de ervaringen van de veteranen. Dit betekent dat onderzoeksmateriaal dat oorspronkelijk is gebruikt voor een ander doel hergebruikt wordt voor nieuw onderzoek. In dit boek zijn de resultaten gepubliceerd van een onderzoek naar het beeld dat veteranen hebben van hun missie en welke verandering dat beeld ondergaat gedurende de missie. Ook is er gekeken naar het taalgebruik, dat veteranen hanteren om hun ervaringen te beschrijven. Het blijkt dat veteranen diverse manieren hebben om de gevechtssituaties, waarin zij verkeerd hebben te beschrijven, zogenaamde metaforen. Verreweg de meesten hebben een duidelijk voorkeur om hun ervaringen te beschouwen als sport, waarbij winnen voorop staat en verliezen iets is wat de tegenstander voorbehouden was. Maar er zijn ook veteranen, die hun militaire acties zagen als een vorm van jacht, vooral wanneer er tegenstanders opgespoord moesten worden. Zij spreken voornamelijk in termen als “opjagen” en “op wild jagen”. Weer anderen beschouwen de missie als een oorlog, die dood en verderf veroorzaakt. In die interviews wordt de nadruk gelegd op de geweldshandelingen van de tegenstanders.

Een ander facet, waarbij stil gestaan wordt in het boek is spiritualiteit en religie. Uit dit onderzoek volgt de conclusie dat de behoefte aan een geestelijke verzorger groter is dan werd aangenomen. In Nederland is men niet gewoon om over religie te praten, maar dat neemt niet weg dat er zich wel degelijk situaties voordoen, waarbij de veteraan in geestelijke nood komt. Het leven van een ander nemen is daar een voorbeeld van. Een ander voorbeeld is de eed of belofte. Wanneer men zich gedwongen ziet om deze te breken, kan dat leiden tot instabiliteit bij de militair.

Waaraan zeker niet aan voorbij mag worden gegaan, wanneer men zich bezig houdt met belangrijke onderwerpen omtrent de veteranen, is de posttraumatische stressstoornis. In dit boek wordt daar ook aandacht aan besteedt. PTSS kan ontstaan door traumatische gebeurtenissen als oorlogsgeweld. Voor dit onderzoek werd gekeken naar een eerder onderzoek, waarbij Cambodja-veteranen centraal stonden en er zijn vele conclusies tussen beide onderzoeken, die overeen komen. Zo kijken veteranen met ptss beduidende negatiever tegen hun missie aan dan veteranen zonder ptss. Ze vinden dat ze slecht voorbereid zijn op hun uitzending en daardoor waren confrontaties met geweld en het aanschouwen van het leed dat burgers was aangedaan te heftig om te verwerken.

“Wat veteranen vertellen”biedt een indrukwekkend en openhartig inzicht in wat veteranen doormaken tijdens hun missies en hoe ieder van hen hiermee omgaat. Ook wanneer men weer thuis is en zelfs de missie voor een aantal veteranen al weer wat langer geleden is. Met deze publicatie wordt aan onderzoekers de mogelijkheid geboden om meerdere onderzoeken met elkaar te vergelijken. Tevens worden de gegevens beschikbaar gesteld voor weer andere onderzoekers. Wat ook zeker zal gebeuren, aangezien het bestuderen van de ervaringen van veteranen van beduidend belang kan zijn voor de uitzendingen in de toekomst. Voor burgers, die niet-beroepsmatig geïnteresseerd zijn in de veteranen zal dit boek echter enige doorzettingsvermogen vragen, omdat de nadruk meer op het uitwerken van de resultaten van de diverse onderzoeken ligt dan op de interviews. In dat opzicht komt het boek enigszins misleidend over. Bijzonder is wel dat er naast deze publicatie ook een “verrijkte” publicatie beschikbaar is en die is te vinden op het internet via: www.watveteranenvertellen.nl Hier zijn de audiofragmenten te horen van diverse interviews van de veteranen, omdat ook de intonatie van waarde kan zijn bij het analyseren van de interviews.

Beoordeling: X X X X Zeer goed.

Advertenties