-Oorlogen en Vredesmissies-Rein Bijkerk,Martin Elands en Klaas Kornaat.

Oorlogen en Vredesmissies.
Ervaringen van Nederlandse veteranen 1940-2010

 

Auteurs: Rein Bijkerk, Martin Elands en Klaas Kornaat .
Boekvorm:
hardback, rijk geïllustreerd
Pagina’s: 240
Uitgeverij: Balans
Uitgebracht: juni 2010
ISBN: 978.94.6003.277.6

 

Bespreking: Ieder jaar op de laatste zaterdag van juni vindt in Nederland de Nederlandse Veteranendag plaats. Op deze dag ontmoeten oud-strijders en jonge veteranen elkaar en staan de waardering en erkenning van de bevolking voor alle veteranen centraal. Dit jaar werd Veteranendag voor de 5de maal georganiseerd. Een bijzondere dag, want voor het eerst zijn de jonge veteranen, dat zijn de militairen, die vanaf 1979 uitgezonden zijn geweest, in de meerderheid. Maar wat weten de buitenstaanders nu eigenlijk van de veteranen en hun oorlogen en missies? De veteranen, die gediend hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog worden nog wel geëerd. Ook zijn de missies in Srebrenica en in Uruzgan, provincie in Afghanistan, bij een breed publiek bekend. Maar Nederland heeft daarnaast sinds 1940 nog aan tientallen andere missies deelgenomen en daarover is bij het merendeel van de burgerbevolking niets of nauwelijks iets bekend. Een reden temeer om een overzichtsboek te laten verschijnen, vond het Comité Nederlandse Veteranendag en dat is nu gebeurd. “Oorlogen en Vredesmissies” biedt een interessante kijk op de wereld van de veteranen, die deelgenomen hebben aan de diverse oorlogen en missies.

In totaal hebben er tot op dit moment 650.000 militairen deelgenomen aan de Nederlandse missies, waarvan 22.000 militairen tijdens hun werkzaamheden het leven lieten. “Oorlogen en Vredesmissies” laat zien bij welke missies Nederlandse militairen ingezet zijn, te beginnen met de Tweede Wereldoorlog, die uitbrak in 1940. Via de koloniale oorlog van het toenmalige Nederlands-Indië wordt dan overgegaan naar de vele vredesoperaties, waarvan de eerste al plaats vond in 1950 bij het uitbreken van oorlog in Korea en de laatste nog gaande is in Afghanistan. In de eerste 4 hoofdstukken wordt een kort beeld geschetst van deze oorlogen en de missies. De schrijvers- voornamelijk militair historici- laten zien dat de missies in de loop van de jaren steeds meer veranderd zijn van opzet. Was het in het begin alleen deelname aan de oorlog, later stonden de wederopbouw en hulp aan de lokale bevolking centraal. Wat niet weg neemt dat men soms ook op deze missies over moet gaan tot gevechtshandelingen. Dat niet alle missies het gewenste effect bereiken, daarvan zijn de schrijvers zich ook bewust. De missie Srebrenica wordt dan ook niet uit de weg gegaan. Het belangrijkste aandeel van het boek bestaat echter uit de persoonlijke verhalen van de militairen, die aan al die oorlogen en missies hebben deelgenomen. In bondige, boeiende verslagen vertellen zij over hun motivaties om tot de krijgsmacht toe te treden, waar zij gediend hebben en hoe zij hun uitzending hebben ervaren. Daarbij valt op dat voor de meeste veteranen hun thuiskomst geen definitieve afsluiting van hun missie betekent. Ze blijven vaak actief betrokken bij allerhande bijkomsten voor veteranen en ook op Veteranendag worden graag oude vriendschapbanden vernieuwd of nieuwe banden gesmeed. Het is voor hen de manier om het gevoel van kameraadschap, die is ontstaan tijdens de missies en die veelal niet terug te vinden is in de burger maatschappij, vast te houden en om herinneringen op te halen, waarbij men elkaar tevens tot steun is in de verwerking ervan. Bij de mensen ouder dan 40 leeft dit verlangen meer dan bij de jongeren, omdat bij hen dikwijls een baan en een gezinsleven meer aandacht vragen. Slechts een enkeling heeft zich voorgoed afgekeerd van de krijgsdienst.

De overige twee hoofdstukken hebben betrekking op de veteranen en de samenleving en de terugblik op de missie. Daarin komt duidelijk naar voren dat deelname aan de oorlogen en de uitzendingen van grote blijvende invloed is op het dagelijkse leven van de veteranen. Het heeft hun blik op de wereld en de samenleving voorgoed veranderd. Velen voelen zich daarom nog sterk verbonden met het land van uitzending. Vaak zijn er nog contacten met de lokale bevolking en ook zijn er diverse humanitaire projecten opgericht om de bevolking beter te kunnen helpen dan toen ze militair waren. Een reactie, die ontstaan is uit het gevoel dat vele militairen overgehouden hebben, omdat ze door omstandigheden vaak gedwongen tekort schoten in hun hulp tijdens hun verblijf. Toch beschouwen de meeste veteranen hun uitzending als positief, concluderen de schrijvers, ook al heeft een aantal er daadwerkelijke psychische problemen eraan overgehouden. Maar evenals het doel van de missies hebben ook de opvang en de zorg van de terugkerende militairen veranderingen ondergaan. Vooral psychische problemen worden nu erkend en niet meer afgedaan als “Junglekoorts”of “Tropenkolder”.

 “Oorlogen en Vredesmissies” is een schitterend verzorgd boek met een schat aan prachtige foto’s, genomen in the heat of the moment, afgewisseld met afbeeldingen van documenten, krantenberichten en landkaarten en met portretten van de individuele veteranen, die aan het boek hun medewerking hebben verleend. Het boek draagt er zeker toe bij dat meer begrip en respect bij de buitenstaander gaat ontstaan voor de veteranen. Maar het is tevens ook een mooi eerbetoon aan al die mannen en vrouwen, die hun leven overal ter wereld inzetten ten behoeve van de vrede.

Beoordeling: X X X X Zeer goed.