-Oorlog in mijn kop -Niels Veldhuizen

VeldhuizenOorlog in mijn kop
Erfenis uit Uruzgan

Auteur: Niels Veldhuizen
Boekvorm: paperback
Pagina’s: 208
Uitgever: Nieuw Amsterdam
Uitgebracht: januari 2014
ISBN:  978.90.4681.684.4

 

Bespreking:Vredesmissies, ze lijken zo nobel en zo medemenselijk. Wanneer er ergens ter wereld conflicten gaande zijn, worden er militairen gezonden om de lokale bevolking te beschermen en te helpen. De militair symboliseert immers de persoon, die stoer, standvastig en onbewogen zijn/haar werk doet. Niets kan hem/haar daarbij raken. De doelstelling is inderdaad mooi, maar de gevolgen zijn echter niet altijd zo mooi. Waar aan voorbij gegaan wordt, is dat in een uniform ook een mens van vlees en bloed zit, die voor situaties kan komen te staan, waarop hij/zij totaal niet is voorbereid. Dergelijke confrontaties kunnen emotioneel onvoorstelbaar hard aankomen en in veel gevallen leiden zulke aangrijpende ervaringen tot PTSS -Post Traumatisch Stress Syndroom. Een psychische ziekte, waardoor iemands karakter drastisch verandert, onder meer door een toenemend wantrouwen en door een sterker werkend afweermechanisme ten opzichte van je medemens. PTSS heb je dan ook niet alleen, het gezin lijdt eronder. Niels Veldhuizen is één van die militairen, die lijdt aan PTSS als gevolg van zijn uitzending. Hij schreef het boek “Oorlog in mijn kop”, verschenen bij Nieuw Amsterdam, om aandacht vragen voor deze ziekte, die veel vaker voorkomt bij uitgezonden militairen dan toegegeven wordt door Defensie. Veel mensen schamen zich voor deze ziekte, omdat er door buitenstaanders lichtvaardig over wordt gedacht. Veldhuizen vindt dat het nu maar eens over moet zijn met die schaamte. Het resultaat is een zeer openhartig boek dat de lezer vanaf het eerste woord in zijn greep heeft door de ongepolijste directheid, waarmee de auteur zijn verhaal vertelt.

Niels Veldhuizen is sergeant en heeft als militaire verpleger gediend in Uruzgan in 2008. Tijdens zijn missie werkt hij veel buiten het kamp en komt hij regelmatig in contact met de lokale bevolking. Cultuurverschillen zijn groot. Over de gebruiken en de leefgewoonten van de Afghanen zijn de militairen slecht geïnformeerd. Ook merken ze dat hun aanwezigheid door de inwoners niet erg op prijs wordt gesteld, hun goede bedoelingen ten spijt. Op één van de patrouilles raakt de patria, waarin ook Veldhuizen zit, een bermbom. Het lot is de patria gunstig gezind, want er is voornamelijk materiële schade. Veldhuizen raakt nauwelijks gewond, maar toch is zijn eerste felle reactie, die vaker terug te vinden is bij militairen, die met bermbommen in aanraking zijn geweest, wat hij eigenlijk doet in dat vreemde land. Desondanks blijft hij in Uruzgan om zijn missie te voltooien. Eenmaal thuis merkt Veldhuizen dat hij niet meer de man is, die hij was vóór hij naar Uruzgan werd uitgezonden. Hij heeft last van herbelevingen, nachtmerries is snel geïrriteerd, kan enorm woedend worden en zelfs agressief. Wanneer de agressie uit de hand dreigt te lopen, besluit hij hulp te zoeken, want hij wil zich uit deze ongewenste en tegelijk dwingende situatie vechten. Er wordt PTSS geconstateerd en hij krijgt hulp in een combinatie van medicatie en therapie bij een psycholoog en een psychiater. Maar het is een enigszins teleurstellende weg, want een echte afdoende aanpak voor deze ziekte is er tot op heden nog steeds niet. Het is een kwestie van ermee leren omgaan, nadat de meest scherpe randen weg gevijld zijn, want PTSS kent momenten van diepe dalen. Ook Veldhuizen leert gaandeweg met zijn ziekte omgaan.

Nu hij zijn ziekte heeft geaccepteerd, is “Oorlog in mijn kop” dan ook een soort van afsluiting van die weg. Maar het boek vertelt meer. Het heeft duidelijk een sterk analytische inslag en dankzij die adequate en glasheldere beschrijvingen zullen ook veel niet-militairen met PTSS zichzelf herkennen en steun vinden in dit boek. Dat is de kracht van dit boek. Al schrijvende probeert Veldhuizen voor zichzelf door te dringen tot de kern van zijn ziekte. “PTSS lijkt niet op een schotwond,”schrijft de voormalige militair in zijn boek. “PTSS kruipt onder je huid en nestelt zich in je hoofd, wacht rustig op het juiste moment en slaat dan toe.” Niemand weet wat de precieze aanleiding kan zijn, noch het exacte moment, waarop het gebeurt. Het kan jaren duren, maar het kan ook ineens eerder toeslaan, zoals in het geval van Veldhuizen. Door de therapieën heeft hij die aanleidingen leren herkennen en in zijn boek geeft hij precies aan welke gebeurtenissen in zijn dagelijks leven verantwoordelijk zijn voor het triggeren van de herinneringen in Afghanistan. Uit deze verhalen, die op bedachtzame manier verweven zijn, komen de twee belangrijkste kernpunten, die veelal de oorzaken zijn voor de PTSS, sterk naar voren, namelijk het ervaren van verschrikkelijke machteloosheid onder bepaalde omstandigheden en een enorm gevoel van angst in levensbedreigende situaties. Voor buitenstaanders valt het moeilijk te bevatten dat deze stoornissen zo’n impact kan hebben op iemands geestelijke gesteldheid. Vaak wordt gedacht dat iemand vroeg of laat wel over die beleving heen stapt, doch dit boek bewijst het tegendeel. Dankzij zijn openhartigheid levert Niels Veldhuizen met “Oorlog in mijn kop” zonder meer een aanzienlijke bijdrage in een beter begrip voor mensen met PTSS, zodat door de maatschappij geaccepteerd wordt dat PTSS geen aanstellerij is, maar een werkelijke serieuze ziekte.

 

Beoordeling: X X X X Zeer goed

 

Advertenties