-Sonny Boy -Maria Peters

Sonny Boy

 

Regie: Maria Peters
Genre: drama
Speelduur: 132 minuten
Released: januari 2011
Leeftijd: v.a.12 jaar

 

 

Bespreking: Rika Nods-van der Lans was een sterke, zelfstandige vrouw, die heel goed wist wat ze wilde. Ze was dol op haar vijf kinderen, ongeacht of ze blank of gekleurd waren, zoals haar zoon Waldy, die ze liefkozend Sonny Boy noemde… De Tweede Wereldoorlog is een rijke voedingsbodem van bijzondere verhalen en dat geldt ook voor het waargebeurde verhaal van Sonny Boy. In boekvorm beschreven door Annejet van der Zijl en thans ook in de bioscoop als film van de regisseur Maria Peters.

“Sonny Boy” vertelt het verhaal van Waldemar Nods, een Surinaamse jongen, die begin jaren twintig naar Nederland komt om te studeren. Eenmaal in Nederland maakt hij kennis met Rika, als hij op zoek moet naar een kamer. Rika is een pensionhoudster met vier kinderen, ze leeft gescheiden van haar man. Rika is zeventien jaar ouder is dan Waldemar. Bovendien is hij zwart en Rika blank, maar dat alles houdt hun liefde voor elkaar niet tegen en dat leidt tot de nodige problemen. Vooral, wanneer er uit die vrije relatie hun kind Waldy, bijgenaamd Sonny Boy, wordt geboren. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en Rika wordt door het verzet benaderd om onderdak te geven aan Joden, omdat ze beschikt over een groot huis. Ze stemt toe. Een beslissing, die echter niet zonder gevolgen blijft. Tijdens een inval worden Rika, Waldemar, hun zoontje en de Joden uit huis gehaald…

In tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden is niet Sonny Boy in dit verhaal, maar zijn moeder Rika de feitelijke hoofdpersoon en de toeschouwer volgt haar strijd en beslissingen. Ricky Koole, alias Rika draagt daardoor de hele film, wat ze op voortreffelijke wijze doet. Ricky vertolkt Rika als een krachtige vrouw en tegelijk tedere en daardoor kwetsbare moeder. Dat Rika meer centraal staat dan haar relatie met een zwarte man, is te wijten aan het scenario. Sergio Haasselbaink alias Waldemar heeft een meer ondergeschikte rol. Waldemar is een trots en intelligente man, maar komt ook over als een tamelijk passieve man, die alles maar een beetje gelaten over zich laat komen en dat is jammer. Immers, de kern van de film draait om respect voor andere rassen en godsdienst. Dit thema keert op verschillende manieren terug in de film. In de eerste plaats is daar de relatie tussen een zwarte man en een blanke vrouw, die voor die tijd erg gewaagd was. Hun verhouding riep dan ook reacties op in de maatschappij. De intolerantie wordt in de film duidelijk weergegeven. Daarmee zou je de inhoud kunnen doortrekken van onze tegenwoordige tijd, waar ook lang niet altijd gemengde relaties geaccepteerd worden. Anderzijds is er de oorlog, waarin het rassenvraagstuk een nog grotere rol speelt. Rika kon verdienen aan het herbergen van Joden, maar tegelijk heeft ze het ook met die mensen te doen door haar eigen ervaringen. Hoe Waldemar hier tegenover staat, blijft in de film onduidelijk. Verder is er de naam Sonny Boy, afkomstig van een song van Al Jolson, een blanke Amerikaan, die optrad met een zwart gekleurd gezicht, om zo zwarte muziek als jazz en blues te verspreiden onder de blanke toehoorders. Ook was hij tegen discriminatie van zwarte artiesten op Broadway. Daarnaast speelt op de achtergrond het respect voor andermans geloof nog een rol, Rika was katholiek en haar man was gereformeerd.

Het verhaal wordt in de film in een hoog tempo verteld. De regisseur wil zo veel mogelijk van het werkelijke verhaal in beeld brengen. Daardoor is hier en daar de achtergrondinformatie iets te weinig en worden de overgangen als te vanzelfsprekend beschouwd. Op zich leidt deze tekortkoming niet af van de hoofdlijn van het verhaal, dat blijft desondanks voor de toeschouwer goed te volgen. Alleen de vernietiging van het schip Cap Acrona bijna aan het einde van de film zal wellicht een fronsende wenkbrauw doen ontstaan. Niet iedereen is bekend met het feit dat er drie schepen – waaronder de Cap Acrona- met voormalige concentratiekampgevangen door de geallieerden beschoten werden, omdat men dacht met Duitse oorlogsvaartuigen te maken hebben. De SS was blij met deze aanval, want een mooiere manier om van de gevangen af te komen, hadden ze niet. Maar dit is een opmerking terzijde. Een verhaal in vogelvlucht betekent niet automatisch dat de film minder interessant is geworden. Het valt te betwijfelen of de film beter was geworden als er bij sommige zaken, zoals het verblijf in de kampen, langer stil was blijven staan. De emoties komen evengoed sterk over en de toeschouwer kan zich goed inleven in hoofdpersonen. Dat is mede te danken aan duidelijk verstaanbare dialogen en de enscenering, waaraan veel aandacht is besteed. Er is ook oog voor details, zoals het befaamde trekkoord dat vroeger nodig was om de deur van bovenaan de trap te kunnen openen. Ander detail is dat de Duitse officieren echt goed Duits spreken, wat in sommige Nederlandse films nogal eens te wensen over laat. Hoewel de film lang duurt, ruim twee uur, blijft hij tot het einde toe boeien. Met goede ondersteuning van de muziek, gecomponeerd door Henny Vrienten.

Beoordeling: X X X X  Zeer goed